|
In diebus Assueri, qui regnavit ab India usque Aethiopiam super centum
viginti septem provincias (Esther I), etc. Assuerus rex potens et dives,
et nominis interpretatione, et potentiae sublimitate et divitiarum
magnitudine Christum significat. Nominis interpretatione, quia
interpretatur ostium, Christus dixit: Ego sum ostium (Joan. X);
potentiae sublimitate, quia data est Christo omnis potestas in coelo et
in terra (Matth. XXVIII); divitiarum magnitudine, quia quaecunque habet
Pater, ejus sunt (Joan. XVII). Tertio anno imperii sui fecit grande
convivium principibus suis et pueris. Hujus convivii historia divitiarum
pompam et regium luxum ostentat; sed Christi spirituales divitias, quas
unicuique dispensat in hoc loco allegorice significat. Christus namque
tertio anno imperii sui, id est tertio tempore hujus saeculi
incarnationis suae sacramenta patefecit, et spirituales epulas
praedicationis, et corporis, et sanguinis sui abundantissime
manifestavit. Primum tempus ante legem, secundum sub lege, tertium sub
gratia. Fecit hoc convivium principibus suis et pueris, id est apostolis
et omnibus a peccato purificatis; et fortissimis, illis scilicet qui
vicerant malignum; et inclytis, id est illis qui filii Dei vocabuntur;
et praefectis provinciarum, id est praelatis Ecclesiarum; omnibus fecit
convivium quibus spiritualis gratiae tribuit donum. Multo tempore,
centum octoginta diebus (Esther I); centum propter aeternam vitam, quia
centenarius perfectus est numerus, et a laeva transit in dextram;
octoginta, quia octo sunt beatitudines, ad quas convivium istud perducat
Septem dies, quibus convivium praeparatur, praesens tempus designat,
quod septem dierum numero volvitur. Vestibulum horti, in quo convivium
praeparabatur, praesentem Ecclesiam significat, in qua ad futurae
gloriae jucunditatem justificamur. Ornatus vestibuli designat ornatum
Ecclesiae in statu praesentis saeculi. Vasa, quibus potus inferebatur,
sunt sancti praedicatores, per quos nobis gratia coelestis
administratur. Nec erat, qui nolentes cogeret, quia rex statuerat ut
sumeret quisque quod vellet. Sic namque temperanda est praedicatio, ut
omnibus utilis fiat, nulli noceat, et inter vitia quasi gladius anceps
transeat. Sic superbiam recidens auferat, ut non augeat timiditatem; sic
otiosis et torpentibus imponat sollicitudinem, ut inquietis et curiosis
non augeat importunam actionem. Regina Vasthi fecit convivium feminarum
in palatio, ubi rex manere consueverat. Regina Vasthi superba, plebs est
Judaica, quae regnabat quandiu cultu Dei caeteris praeeminebat gentibus.
Fecit convivium feminarum, quando fecit per legem, refectionem sanctarum
animarum. In palatio, ubi rex manere consueverat, id est in Hierusalem,
in qua Deus potentiae suae notitiam tribuerat. Septimo itaque die, cum
rex esset hilarior, et post potationem incaluisset mero, praecepit
septem eunuchis suis, ut introducerent reginam, ut ostenderet cunctis
populis, et principibus, illius pulchritudinem. Septimo die, id est
tempore revelationis septiformis gratiae, quando venit plenitudo
temporis, et Deus Filium suum misit in terras, et legis mysteria, quibus
ante fideles paverat, abundantiori gratia manifestavit. Tunc praecepit
septem eunuchis, id est praedicatoribus septiformi Spiritu repletis, qui
se castraverunt propter regnum coelorum, ut Vasthi reginam, id est
plebem Judaicam introducerent per spiritualem intelligentiam, quia adhuc
erat foris per legis litteram. Ut ostenderet omnibus illius
pulchritudinem, id est ut omnibus esset exemplum ad fidem et bonam
actionem; erat autem pulchra nimis: propter praerogativam, videlicet
patrum, et scientiam legis et prophetarum. Praecepit ut introducerent
eam, posito super caput ejus diademate, id est religionis honore. Sed
regina Vasthi intrare renuit, quia plebs Judaica gratiam Dei respuens,
per fidem venire contempsit. Septem regis sapientes sunt universi
doctores et septiformi gratia repleti, et per ipsam ad omnia agenda
divinitus edocti. Mamucha novissimus sapientium, qui sententiam
promulgavit, ut Vasthi deponeretur, et alia in ejus loco substitueretur,
Paulum significat, qui dixit: Ego sum minimus apostolorum (I Cor. XV),
et contradicentibus Judaeis praedicationi ait: Quia indignos vos
judicatis regno Dei, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII).
Repudiata Vasthi, quaesitae sunt puellae speciosae regi, et traditae sub
manu Egaei eunuchi, ut acciperent ab eo usum necessarium (Esther II),
quia repudiata Judaea, diversi ex diversis partibus mundi ad societatem
regiae dignitatis per praedicatores adducuntur, verbum Dei
administrantes, et sub manu Egaei (qui festivus interpretatur, et custos
est regiarum mulierum) traduntur, id est committuntur pastoribus, quibus
fidelium animarum custodia datur, ut verbo et exemplo ministrent
quidquid ad cultum pietatis necessarium viderint. Quicunque recta fide,
et conscientia pura regi altissimo placuerit, ad ipsum ingredietur
repudiata Vasthi. Multae puellae sunt quaesitae, multae ad curiam regis
adductae, sed una eligitur, una in reginam coronatur, quia universae
Ecclesiae fidelibus, una fides, unum baptisma, unus Deus, et unus pater
omnium (Ephes. IV). Ornamenta puellarum spiritualia significant
ornamenta fidelium animarum. Erat vir Judaeus in Susis civitate vocabulo
Mardochaeus, filius Jair filii Semei, filii Cis de stirpe Jemini, qui
translatus fuerat de Hierusalem eo tempore, quo Jechoniam regem Juda
Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat: qui fuit nutritius filiae
fratris sui Edissae, quae altero nomine Esther vocabatur, et utrumque
parentem amiserat: pulchra nimis et decora facie. Esther interpretatur
absconsa; Edissa, misericordia. Haec autem est gentium Ecclesia, quae in
abscondito cordis nutriens castitatem fidei, misericordiam et gratiam
coram oculis Dei invenit, repudiata Synagoga, quae in Osee vocatur
absque misericordia (Osee I). Hanc nutrit Mardochaeus spiritualis, et
adoptat in filiam: qui est doctor gentium in fide, et veritate (I Tim.
II); et est de stirpe Jemini, hoc est, de stirpe Benjamin. Hanc
Nabuchodonosor spiritualis, et rex confusionis, a naturali lege et cultu
unius Dei in confusionem idololatriae transtulit; sed pietas divina ad
viam veritatis per praedicatores revocavit. Placuit Esther regi, et data
sunt ei ad usum necessaria; et Christo placuit Ecclesia, et data est ei
doctrina sana, Scripturarum scientia, vita honesta. Esther accepit in
obsequium suum septem puellas speciosissimas, et Ecclesia fideles animas
Spiritus sancti gratia regeneratas, atque delicatas, quae ejus sequuntur
vestigia fide, doctrina, operatione bona, de quibus dicitur:
Adolescentulae dilexerunt te nimis (Cant. I). Esther noluit indicare
patriam suam regi, et sancta Ecclesia bonis operibus tegit coram Deo
culpam antiquam. Curam saluti Esther egit Mardochaeus, et curam salutis
Ecclesiae agit per doctrinam suam apostolus Paulus, et omnium doctorum
coetus. Bagathan et Thares duo eunuchi regis, qui janitores erant, et in
primo palatii limine praesidebant, voluerunt in regem insurgere et
occidere: quod Mardochaeum non latuit; statimque renuntiavit reginae
Esther, et illa regi ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat.
Quaesitum est et inventum, et appensus uterque in patibulo. Possunt in
duobus eunuchis schismatici et haeretici notari; qui fraudis et malitiae
venenum corde gestantes, contra veritatem consiliantur, ut eam
credentibus auferant, et Christum, id est fidem Christi in ipsis
fidelibus interficiant. Sed eorum iniquitatem sancti doctores
manifestant, ut innocentes salventur, et illi justa ultione puniantur.
Rex Assuerus exaltavit Aman (Esther III). Possunt per Aman superbum,
Mardochaei, et sanctae gentis inimicum, Judaei et potentes praesentis
saeculi designari. Sicut enim Aman epistolas dirigens, regis signaculo
eas munire contendit, ut facilius votum suum expleatur, sic Judaei
libros legis divinae, in quibus est signaculum summi regis, id est
gratia Spiritus sancti, ad confirmandam haeresim suam assumunt in
testimonium, reprobantes societatem gentium, et Christi Evangelium,
quasi divinis praeceptis contrarium. Potentes quoque saeculi, beneficiis
divina pietate collatis abutentes, quos consortes habent naturae,
dedignantur habere consortes gratiae, et honorem, et reverentiam, quam
soli Deo debuerunt, in sese transferre contendunt, eos autem, qui
consentire nolunt, odiis et cruciatibus persequuntur, sed justo judicio
in insidiis suis capiuntur iniqui; justus de angustia liberatur, et
traditur impius pro eo.
Noctem illam rex duxit insomnem: jussitque sibi afferri historias
annales priorum temporum. Quae cum, illo praesente, legerentur, ventum
est ad eum locum, ubi scriptum erat, quomodo nuntiasset Mardochaeus
insidias Bagathan et Thares eunuchorum. regem Assuerum ingulare
cupientium (Esther. VI). Noctem rex duxit insomnem, quia non dormitabit,
neque dormiet qui custodit Israel (Psal. CXX). Deus enim in se immobilis
manens, cursus temporum, et actus hominum contemplatur, et nulla eum
latet cogitatio, cui omnia praesentia. Unde Apostolus: Non enim est in
illo, est, et non; sed est in illo, fuit (II Cor. I). Gesta Mardochaei
coram rege memorantur, quia bona opera sanctorum doctorum nunquam apud
Deum oblivioni traduntur; sed in memoria aeterna erit justus (Psal.
CXI). Tulit Aman, jubente rege, stolam, et Mardochaeum (cui ipse ex
nequitia crucem paraverat) impositum equo praecedebat: Hoc honore
condignus est quemcunque rex voluerit honorare. Sic magistri Ecclesiae
omnium virtutum cultu, et decore sapientiae illustrati, honorantur
diademate regiae dignitatis; tanquam membra summi regis ascendunt super
equum regium, id est super populum fidelium, in quorum cordibus residet
rex angelorum. Unde Habacuc propheta: Ascendens super equos tuos, et
quadrigae tuae salvatio (Habac. III). His Aman spiritualis hostis populi
Dei licet invitus praebet obsequium, cum persecutores Ecclesiae coguntur
reddere testimonium, non valentes occultare, quod manifestum est.
Reversus est Mardochaeus ad januam palatii. Et Aman festinavit ire in
domum suam lugens cooperto capite. Haec mutatio dexterae Excelsi (Psal.
LXXVI). Qui sibi videbatur super alios gloriosior et potentior, infra
alios apparet vilior et inferior, secundum illud: Deposuit potentes de
sede, et exaltavit humiles (Luc. I). Similiter et Isaias ait:
Convertetur Libanus in charmel, et charmel in caltum reputabitur (Isai.
XXIX). Sic Synagogae superbia est oppressa, et Ecclesiae humilitas
exaltata; sic persecutores Ecclesiae et fidei ad nihilum sunt redacti,
et confessores Christi in toto orbe exaltati. Caput in caudam, et cauda
in caput conversa est, quia omnis, qui se humiliat, exaltabitur (Luc.
XIV), etc.
Procidit Esther ad pedes regis, et oravit ut malitiam Aman et
machinationes ejus pessimas, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet
irritas fieri (Esther VIII). Sic sancta Ecclesia pro ereptione filiorum
suorum, quotidie Deum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis
obsecrat ut hostium comprimatur audacia, et fidelium liberetur
innocentia. Mardochaeus itaque exaltatus est, et genus ejus, quia electi
exaltantur, et in praesenti per gratiam, et in futuro per gloriam. Aman
punitus est, et genus ejus, quia mali quique in praesenti reprobantur
per culpam, et in futuro punientur per poenam. Gaudium itaque Judaeorum
et exsultatio aeternam designat laetitiam beatorum.
|
|
