|
Cum sederem aliquando in conventu fratrum, et illis interrogantibus,
meque respondente, multa in medium prolata fuissent, ad hoc tandem
deducta sunt verba, ut de humani potissimum cordis instabilitate et
inquietudine admirari omnes simul, et suspirare inciperemus; cumque
magno quidem desiderio exposcerent, demonstrari sibi quae causa in corde
hominis tantas cogitationum fluctuationes ageret, ac deinde si qua arte,
sive laboris cujuslibet exercitatione huic tanto malo obviam iri posset,
summopere doceri flagitarent; nos quantum Deo inspirante valuimus, in
utroque charitati fratrum satisfacere volentes, utriusque quaestionis
nodum ductis tam ex auctoritate quam ex ratione firmamentis solvimus. In
collatione autem, quia quaedam specialiter placuisse fratribus scio, ea
potissimum stylo commendare volui, non tantum ideo quod ea digna scribi
existimem, sed quia quaedam ibi prius inaudita quodammodo magis grata
esse cognovi. Primo igitur demonstrandum est, unde tanta in corde
hominis vicissitudo oriatur, ac deinceps quomodo ad pacem stabilem mens
humana reduci, qualiterque in eadem stabilitate sua conservari possit
insinuandum. Et licet hoc proprium divinae gratiae opus esse non
dubitem, et non tam humana industria, quam divino munere, et sancti
Spiritus inspiratione possideri; scio tamen quod cooperari nobis vult
Deus, et sic gratis pietatis suae dona praestat, ut ingratis ea etiam,
quae praestiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile
est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum
agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas
largitori grates debeat non intelligit. Primus itaque homo ad hoc
conditus fuit, ut si non peccasset, per contemplationis praesentiam
vultui Creatoris sui semper assisteret, ut eum semper videndo, semper
amaret, semper amando, semper ei adhaereret, semper ei adhaerendo, qui
immortalis est, etiam in ipso vitam sine termino possideret. Hoc ergo
erat unum et verum bonum hominis, plena videlicet et perfecta cognitio
sui conditoris, plena scilicet secundum illam plenitudinem, quam creatus
acceperat, non secundum illam quam post peractam obedientiam accepturus
erat. Sed projectus est a facie Domini quoniam propter peccatum
caecitate ignorantiae percussus ab intima contemplationis illius luce
foras venit, eoque profundius ad desideria terrena mentem inclinavit,
quo magis supernorum dulcedinem (quorum jam gustum perdiderat) oblivisci
coepit; sicque factus est vagus, et profugus super terram. Vagus
videlicet per inordinatam concupiscentiam profugus per peccatricem
conscientiam. Cujus voce etiam illud apte subjungitur. Quisquis enim
invenerit me, occidet me (Gen. IV). Quia mentem divino desertam auxilio
quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis, quod prius
divino amori affixum stabile praestitit, et unum amando unum permansit,
postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum
est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum
amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in
his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit
sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hinc igitur
nascitur motus sine stabilitate, labor sine requie, cursus sine
perventione, ita ut semper sit inquietum cor nostrum, donec illi
adhaerere coeperit; ubi et desiderio suo nihil deesse gaudeat, et ea
quae diligit semper mansura confidat. Ecce ostendimus morbum cor
fluctuans, cor instabile, cor inquietum. Et causam morbi, amorem
videlicet mundi, et remedium morbi amorem Dei, quibus necessario quartum
adjungitur, adeptio remedii, scilicet qualiter possimus pertingere ad
amorem Dei, sine quo caetera agnovisse aut parum, aut nihil proderit.
|
|
