CAP. VIII. De diversitate arcam ascendentium.

Alii siquidem ascendunt de calore orientis, alii de calore occidentis, alii de frigore orientis, alii de frigore occidentis. Calor orientis est fervor spiritualis, calor occidentis est concupiscentia carnis. Frigus orientis tumor superbiae, frigus occidentis caecitas ignorantiae. In calore orientis creatus est homo, propter quod et positus est in hortis Eden ad australem orientis, sed transivit ad frigus orientis, quando ad illius participationem se contulit, qui primus ad aquilonem sedem se positurum dixit (Isa. XIV). Deinde ad calorem occidentis cecidit, quando post peccatum aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis invenit (Rom. VII). Tunc quoque ad frigus occidentis corruit, quando ignorantiae caecitate percussus, illius coelestis panis esum oblivisci coepit. In calore orientis principium est bonae naturae, in frigore orientis initium culpae. In calore, et frigore occidentis poena corporis et animae. In calore orientis in alto creatus fuit homo in frigore orientis, superbe exaltare se voluit homo, et idcirco in calore et frigore occidentis ad ima corruit homo. Sed per mediatorem Dei et hominum Dominum Jesum Christum, ecce isti jam veniunt ab Oriente, et illi ab Occidente ut recumbant cum Abraham et Isaac, et Jacob in regno coelorum (Matth. VIII). Jam clamant aquiloni ut det, et austro ne prohibeat filios Dei (Isa. XLIII). Quia enim Jesus Christus verus Deus et verus homo est, in homine praebet exemplum, ex divinitate remedium. Ex humilitatione susceptae infirmitatis nostram, et superbiam reprimit, et illuminat caecitatem; ex virtute majestatis et animas nostras cibo invisibli pascit, et corpora nostra per obumbrationem Spiritus sancti ab aestu vitiorum protegit. Idem ergo nobis et lignum vitae, et liber vitae efficitur, lignum, quia obumbrat et pascit, liber quia increpat et erudit. Increpat elatos, illuminat caecos, esurientes cibat, aestuantes obumbrat. Audiant elati increpationem, et humilientur, audiant caeci animo doctrinam, et illuminentur. Quos exurit aestus vitiorum, umbram petant ut refrigerentur. Qui esuriunt et sitiunt justitiam, huc properent ut saturentur. Nemo se excuset, omnis homo congruum suo morbo remedium invenit, ubi et malis locus datur, ut se corrigant, et bonis ut meliores fiant. Ascendamus ergo omni occasione postposita. Ascendamus alacres, ascendamus laetantes, quia in domum Domini ibimus (Psal. CXXI). Ascendamus ad festa supernae patriae tribus Israel ad confitendum nomini Domini in turribus Hierusalem (ibid.). Levemus sursum oculos nostros, et videamus purpureas semitas stratas in lateribus montium aeternorum, et calles supernae directos usque ad portas Hierusalem. Ibi vexillum crucis in sublimi luce, luce rosea micans, hostes terret et amicos confortat. Portae civitatis apertae sunt, et in plateis ejus voces canentium Alleluia. Videbis illuc ascendentes populos multos, accinctos in psalmis canentes ex omnibus gentibus et nationibus et linguis, alios in vestitu roseo fulgentes, alios amictu candido nitentes, alios in viola sandicina praelucentes omnis ornatus ad solemnitatem. Grandis et innumerabilis populus qui praeparatus est ad diem Domini. Ipse rex sursum est, et invitat nos. Deorsum est, et adjuvat nos. Excitantur pigri, confortantur timidi, roborantur infirmi, et animosiores red duntur strenui. Omnis aetas, utriusque sexus, omnis conditio concurrunt ex omnibus mundi partibus, et ascendunt certatim cum alacritate et laetitia videre regem in decore suo. Cupiunt omnes, cupiunt singuli in die tantae solemnitatis apparere festivi Loquamur ergo nunc de his gradibus ascensionum, quibus in coelum scanditur, ut nullum terreat labor itineris, quem delectat praemium repromissionis. Sunt quidem ibi purpurei ascensus, quia cum labore ascenditur, sed substernitur charitas, qua labor ipse allevetur. Primus itaque ascensus est de frigore orientis, hoc est de tumore superbiae quia oportet primo peccatorem humiliari, et per obedientiam resurgere, qui per inobedientiam lapsum incurrerat culpae. Secundus ascensus est de calore occidentis quia necesse est deinde vitia carnis calcare, ut non ambulemus secundum desideria nostra, et mortificare membra nostra, quae sunt super terram, ut non serviamus ultra peccato (Colos. III). Tertius ascensus est de frigore occidentis, quia cum jam perfecte affectus carnales per abstinentiam, et exercitium disciplinae in nobis exstinxerimus, tunc libere meditationi, et doctrinae divinarum Scripturarum vacare poterimus, ut per studium lectionis et meditationem rursus illuminetur oculus mentis, sicut dicit Psalmista: Declinate a me maligni et scrutabor mandata Dei mei (Psal. CXVIII). Quartus ascensus est de calore orientis, ubi de bono proficimus in melius, quia nequaquam ad perfectionem venire possumus, nisi etiam in bonis, quae agimus, sine intermissione crescere studeamus. Quod autem columnam triginta cubitorum altitudinem habentem in medio arcae ereximus, sive ita ad litteram factum esse credamus, sive non, nihil interest, si tamen spatium ejusdem dimensionis, et quantitatis ab uno sursum patuisse intelligamus. Rursum quod per triginta cubitorum altitudinem divinam Scripturam significari diximus, et postea per columnam triginta cubitos habentem in altitudine Christum figurari asseruimus, contrarium non est, quia omnis Scriptura divina unus liber est, et ille unus liber Christus est, quia omnis Scriptura divina de Christo loquitur, et omnis Scriptura divina in Christo impletur, et legendo Scripturam hoc quaerimus, ut ejus facta, et dicta, atque praecepta agnoscentes, quod jussit facere, et quod promisit percipere mereamur. Sicque et cognitione veritatis, et merito virtutis crescentes, usque ad ejus conformitatem et mensuram aetatis plenitudinis (Ephes. IV) ipsius specialiter pertingamus.