|
De aedificatione domus Domini loqui volumus, si tamen nos, qui indigni
sumus de tanta re loqui, aliquid digne sufficimus. Sed et si ex nobis
sufficientes non sumus, potens est ille sufficientiam nobis praestare,
sine quo digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei
invenimur. Primum designandus est locus, in quo aedificari oporteat
domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia
cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare
domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et
ipse locus deest exsuli, et peregrino, et in terra aliena degenti. Hoc
opus est regum, hoc multorum est opus populorum. Ego vero quomodo
aedificabo domum Domino? Cur sic cogites homo? Non hoc exigit a te Deus
tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua.
Cor tuum inhabitare vult, hoc amplifica, dilata; dilata inquam, quia
magnus est Dominus, et nescit in loco angusto habitare. Dilata ergo cor
tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum,
ut habere merearis hospitem Deum, et non (sicut consuetudo est inter
homines) unius noctis hospitem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo
cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille
aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum
dilatasti cor meum (Psal. CXVII). Et de impensa quid dicam? Non necesse
est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides
pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per
alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa
artificum millia congregare, qui et thesauros regum attenuare possent.
Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domum Domino Deo
tuo. Ipse artifex eris, cor tuum locus, cogitationes tuae materia. Nec
timeas imperitiam tuam, qui hoc a te requirit peritus est artifex, et
alios quos vult artifices facit. Multos ab eo eruditos testimonio
divinarum Scripturarum didicimus. Ipse Noe arcam fabricare docuit. Ipse
Moysi, ad cujus similitudinem arcam fabricaret, exemplar ostendit. Ipse
Beseleel erudivit. Ipse Salomonem, ut aedificaret templum nomini ejus,
sapientia illustravit. Paulum quoque Apostolum architectum fecit; et
multos alios quos enumerare longum est. Et postremo nullus doctus fuit,
qui ab eo non didicit, et quisquis ab eo discere meruit, nemo imperitus
remansit. Sed, si te de operibus ejus aliquid audire delectat, omnia
haec quae vides, ipse de nihilo creavit. Ipse admirabilem mundi hujus
machinam fabricavit. Ipse singula quaeque qualiter in formas et species
suas producenda fuerant, excogitavit, et universorum pulchritudinem ipse
condidit. Perpende ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec
visibilia tam mira ratione disposuit. Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc
obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est
enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniet,
et docebit te sicut promisit diligentibus se. Si quis diligit me,
sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus,
et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV). Non dixit, facta mansione
veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic
intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere non possit, nisi
prius ipse sibi in nobis mansionem fecerit. Ipse quippe est sapientia,
de qua dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum (Prov. IX); et in alio
loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat,
dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum
cogitationibus (Prov. VIII). Et alibi sedes sapientiae appellatur animae
justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis
sapientia sibi domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia,
artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, materia cogitationes
cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul
operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habitare, non
dedignatur cum homine habitaculum sibi praeparare. Proinde non debet
homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum
potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et
sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum
sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus
bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus, et possimus bonum
operari, largitur. Dei quippe opus in nobis nobiscum est, et nostrum
opus in nobis ab ipso est. Ejus opus in nobis nobiscum est, nostrum
adjutorium, et nostrum opus in nobis ab ipso est, et ipsius donum. His
dictis ad ea, quae proposuimus veniamus, id est ut postquam agnoveris
ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris
agnoscas. In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo,
dispositio et definita dimensio, habens principium et finem
determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet
ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur
domus Dei. Deinde etiam diligenter considerandum est, qua ratione domus
haec, quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem
recipere possit, cum ipse ejus inhabitator Deus infinitus sit et
immensus. Quod primum investigandum proposuimus primum prosequamur.
|
|
