|
23. Nihil est in me corde meo fugacius; quod quoties me deserit, et per
pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Cor meum cor vanum,
vagum et instabile, dum suo ducitur arbitrio, et divino caret consilio,
in se ipso non potest consistere; sed omni mobili mobilius, per infinita
distrahitur, et hac atque illac per innumera discurrit. Et dum per
diversa requiem quaerit, non invenit; sed in labore miserum, a requie
vacuum manet: sibi non concordat, a se dissonat; a se resilit,
voluntates alternat, consilia mutat, aedificat nova, destruit vetera,
destructa reaedificat, eadem iterum atque iterum alio et alio modo mutat
et ordinat, quia vult et non vult, et nunquam in eodem statu permanet.
Sicut enim molendinum velociter volvitur, et nihil respuit, sed quidquid
imponitur molit; si autem nihil apponitur, se ipsum consumit: sic cor
meum semper est in motu, et nunquam requiescit; sed sive dormiam, sive
vigilem, somniat et cogitat quidquid ei occurrit. Et sicut molendinum
arena, si imponatur, exterminat, pix inquinat, palea occupat; sic cor
meum cogitatio amara turbat, immunda maculat, vana inquietat et fatigat.
Ita cor meum dum futurum non curat gaudium, nec divinum quaerit
auxilium, ab amore coelestium elongatur, et in amore terrestrium
occupatur. Cumque elabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas
illud recipit, curiositas deducit, cupiditas allicit, voluptas seducit,
luxuria polluit, torquet invidia, turbat iracundia, cruciat tristitia;
sicque miseris casibus submergitur omnibus vitiis, quoniam unum Deum,
qui ei sufficere poterat, dimisit.
24. Per multa dispergitur, et huc illucque quaerit ubi requiescere
possit, et nihil invenit quod ei sufficiat, donec ad ipsum redeat. A
cogitatione in cogitationem ducitur, et per varias occupationes et
affectiones variatur, ut saltem varietate ipsarum rerum impleatur,
quarum qualitate satiari non potest. Sic labitur cordis miseria
subtracta divina gratia. Cumque ad se revertitur, et discutit quod
cogitavit, nil reperit; quia non opus fuit, sed importuna cogitatio,
quae componit multa de nihilo. Sic denique decipit imaginatio, quam
daemonum format illusio. Imperat mihi Deus ut praebeam illi cor meum; et
quia imperanti Deo non sum obediens et subditus, mihi sum rebellis et
contrarius. Unde mihi subjugari non potero, donec illi fuero subjectus;
mihique serviam nolens, qui ei nolo servire volens. Idcirco plura
machinatur cor meum uno momento, quam omnes homines perficere possent
uno anno. Cum Deo non sum unitus, et ideo in me ipso sum divisus. Cum
illo vero uniri non possum, nisi per charitatem, nec subjici nisi per
humilitatem, nec vere humilis esse nisi per veritatem.
25. Expedit ergo ut in veritate me discutiam, et cognoscam quam vilis,
quam fragilis, et quam labilis sum. Deinde cum omnes miserias meas
cognovero, necesse est illi inhaeream, per quem sum, sine quo nihil sum,
et nihil facere possum. Et quia a Deo peccando recessi, nisi per veram
confessionem ad illum redire non possum. Fateri ergo oportet quod
fatendum est; quia nunquam eo modo aut ea intentione, qua peccavi,
peccata confessus sum; nec omnium recordatus sum, aut propter
vetustatem, aut propter multitudinem. Si autem confessus sum, non pure
confessus sum propter turpitudinem. Confessionem etiam meam divisi, ut
diversis sacerdotibus diversa manifestarem: et ita venia carui, ad quam
per partes pervenire putavi. Exsecranda namque fictio est, peccatum
dividere, et superficie tenus radere, non intrinsecus eradicare. Non
enim utilis est confessio, nisi sit in oris veritate, et cordis
puritate. Et ut tres sint qui testimonium nobis dent in coelo, Pater,
Filius, et Spiritus sanctus, addamus testes sacerdotes cordi nostro et
ori, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum.
26. Sed dicis: Sufficit mihi soli Deo confiteri, quia sacerdos sine eo a
peccatis me absolvere non potest. Ad quod non ego, sed beatus Jacobus
respondet dicens: Confitemini alterutrum peccata vestra (Jacobi V, 16).
Conveniens namque valde est, ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus,
poenitendo supplices sacerdotibus et ministris ejus simus, ut homo qui
ad gratiam conservandam mediatore non eguit, jam eam recuperare non nisi
per mediatorem hominem possit. Gemat ergo et suspiret; et anxius pro
peccato timeat, et expavescat: sollicitus discurrat, auxiliatores et
intercessores quaerat; prosternat se humiliter homini, qui humiliter
adstare noluit Creatori. Nam et hoc saluberrimum est, ut homo corde
poeniteat, et ore delictum suum confiteatur: quatenus Deus, qui pius
adest per gratiam, cor ad poenitentiam compungat: deinde adsit, ut
confitenti peccatorum veniam tribuat. Quod si forte peccator vere
poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis, ad confessionem
pervenire non possit; confidenter credere debemus, quod summus Sacerdos
complet in eo quod mortalis non potuit. Et jam apud Deum factum constat,
quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere; quia
confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas.
|
|