|
4. Secundum exteriorem hominem de parentibus illis venio, qui me ante
fecerunt damnatum, quam natum. Peccatores peccatorem in peccato suo
genuerunt, et de peccato nutriverunt. Miseri miserum in hanc lucis
miseriam induxerunt. Nil ex eis habeo, nisi miseriam et peccatum, et
corruptibile hoc corpus quod gesto. Ad illos vero festino, qui morte
corporis hinc exierunt. Cum eorum sepulcra respicio, non invenio in eis
nisi cinerem et vermem, fetorem et horrorem. Quod ego sum, ipsi fuerunt;
et quod ipsi sunt, ego ero. Quid sum ego? Homo de humore liquido. Fui
enim in momento conceptionis de humano semine conceptus; deinde spuma
illa coagulata modicum crescendo caro facta est. Postea plorans et
ejulans traditus sum hujus mundi exsilio; et ecce jam morior plenus
iniquitatibus et abominationibus. Jam jam praesentabor ante districtum
Judicem, de operibus meis rationem redditurus. Vae mihi misero, cum
venerit dies illa judicii, et aperti fuerint libri in quibus omnes mei
actus et cogitationes Domino praesentandae recitabuntur! Tunc demisso
capite prae confusione malae conscientiae, in judicio coram Domino stabo
trepidus et anxius, utpote commemorans scelerum commissa meorum. Et cum
dicetur de me, Ecce homo et opera ejus; reducam ante oculos omnia
delicta et peccata mea. Quadam namque vi divina fiet ut cuique sua opera
bona vel mala in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate
cernantur; ut accuset, vel excuset scientia conscientiam, atque ita
simul et singuli, et omnes judicentur.
Judicium faciet gestorum quisque suorum,
Cunctaque cunctorum cunctis arcana patebunt.
Quod enim nunc confiteri erubescimus, tunc omnibus manifestabitur: et
quidquid hic dissimulando palpamus, totum illic vindex flamma comburet.
Ignis ubique ferox ruptis regnabit habenis.
Quantoque diutius Deus nos exspectat, ut emendemus tanto districtius
judicabit, si neglexerimus.
5. Cur ergo tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto amplius
vivimus, tanto plus peccamus? Quanto est vita longior, tanto culpa
numerosior. Quotidie namque crescunt mala, et subtrahuntur bona: assidue
variatur homo per prospera et adversa, et ignorat quando moriatur. Sicut
enim in coelo stella coruscans velociter currit, et repente deficit; et
sicut scintilla ignis subito exstinguitur, et in cinerem redigitur:
Sic cito finitam datur istam cernere vitam.
Dum enim libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, diuque se
victurum arbitratur,
Ac multa in longum disponit tempus agenda;
subito rapitur in mortem, et ex improviso anima aufertur a corpore.
Verumtamen cum magno metu magnisque doloribus anima separatur a corpore.
Veniunt enim Angeli assumere illam, ut perducant eam ante tribunal
Judicis metuendi: et tunc illa memorans opera sua mala et pessima, quae
die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit illa fugere, induciasque
petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi loquentia
simul opera, dicent: Tu nos egisti; opera tua sumus: non te deseremus,
sed tecum semper erimus, tecum pergemus ad judicium. Vitia quoque multis
et multiplicibus criminibus eam accusabunt, multaque falsa testimonia
adversus illam invenient, quanquam vera ad damnationem ejus satis
possent sufficere. Daemones vero terribili vultu et horribili aspectu
eam terrebunt: ingenti furore eam persequentur et comprehendent, tam
terribiliter quam horribiliter volentes retinere et possidere, nisi sit
qui eripiat. Tunc anima inveniens oculos clausos et os, aliosque
corporis sensus per quos solebat egredi, et delectari in his
exterioribus, revertetur ad se; et videns se solam et nudam, ingenti
horrore concussa, desperatione deficiet in se, et cadet sub se: et quia
amore mundi, et carnis voluptate, Dei amorem dereliquerat, derelinquetur
a Deo misera in hora tantae necessitatis, atque daemonibus tradetur in
inferno crucianda.
8. Sic anima peccatoris in die qua ignorat, et hora qua nescit, rapitur
a morte, et segregatur a corpore, pergitque miseriis plena, tremens et
dolens: et cum nullam excusationem habeat, quam pro peccatis suis possit
obtendere, contabescit et pertimescit ante Deum apparere. Ingenti
horrore concutitur, et multiplicibus cogitationum aestibus agitatur, cum
urgente solutione carnis, et subductis e medio omnibus, se et illum
terminum considerat cui appropinquat, et post paululum hoc invenit quod
in perpetuum mutari non poterit. Considerat plane, quam districtus
veniat aeternus Judex, et ante severitatem tantae justitiae, quas
rationes vitae suae ponat. Si enim cuncta opera quae intelligere potuit,
devitavit; ventura tamen coram districto Judice illa, magis quae in
semetipsa non intelligit, pertimescit. Crescit pavor, cum cogitat quod
viam vitae hujus nequaquam sine culpa transire potuit: nec hoc quidem
quod laudabiliter vixit, sine aliquo reatu est, si remota pietate
judicetur. Quis enim considerare valeat, quanta mala per momenta
temporum perpetramus, et quanta bona facere negligimus? Sicut enim
peccatum est perpetratio mali, sic delictum est desertio boni. Gravis
siquidem jactura est, cum nec bona facimus, nec bona cogitamus, sed cor
nostrum per vana et inutilia sinimus vagari. Nimis tamen difficile est
cor tenere, et ab illicita cogitatione servare. Nimis etiam difficile
est terrenas occupationes absque peccatis ministrare. Quapropter nullus
semetipsum dijudicare et comprehendere perfecte potest; sed multis
cogitationibus occupatus, sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut
omnino quod tolerat nesciat. Propterea urgente exitu, subtiliori
terretur metu: quia etsi illa quae scivit, nunquam se praetermisisse
meminit, formidat tamen ea quae nescit.
|
|
