LIBER SECUNDUS

Vide Patrologiae tom. XL,
Opp. S. Augustini VI, col. 779.


ADMONITIO IN LIBRUM DE SPIRITU ET ANIMA.

Opus hoc, quemadmodum Erasmus probe judicavit, hominis est variae multaeque lectionis, in quo non aliquid artis videas aut ingenii, sed quasi arenam sine calce, dicta tantum et collectanea ex diversis locis exscripta: ex Augustino scilicet, ex Gennadio, Boethio, Cassiodoro, Isidoro Hispalensi, Beda, Alcuino, Hugone Victorino, Bernardo, Isaaco Stellensi abbate, etc. Joannes Trithemius abbas recenset hunc librum in catalogo lucubrationum Hugonis a sancto Victore. Sub ejusdem nomine citat Vincentius Bello vacensis in Speculo Naturali, lib. 23 et 25 passim, ac lib. 24, cap. 1, lib. 27, cap. 73. Praeterea in Speculo Historiali, lib. 18, cap. 55, ubi opusculum istud stilum Augustini, cui a nonnullis tribuebatur, minime sapere observavit, videri sibi ait ex ejusdem libris excerptum, auctore, uti ferebatur, magistro Hugone Victorino. Inter opuscula demum Hugonis vulgata exhibetur, estque ibi liber de Anima secundus, ipsius nomine in Victorino Ms. praenotatus. Attamen excerpta quae in eo plurima ex ipsius Hugonis libris occurrunt cum insigni sententiarum mutatione, auctorem operis quaerere alium cogunt. Thomas Aquinas in quaest. unica de Anima, art. 12, ad 1, anonymo cuidam Cisterciensis ordinis illud adscribit. Hunc nos Alcherum esse suspicamur, cui familiari suo Isaac abbas Stellensis e Cisterciensi familia epistolam de Anima scripsit, rogatus nimirum ab Alchero, qui ipsum de hoc argumento disputantem in collatione audierat, ut se aliquid amplius de animae essentia, et viribus edoceret. Enim vero in bibliothecae Cisterciensis tomo 6, post praedictam epistolam proxime subjungitur liber iste de Spiritu et Anima cum hac inscriptione excusus:

“Ejusdem B. Isaac abbatis de Stella, seu ut ipsi inscribere placuit, Alcheri de Anima liber.”

Hujus nempe inscriptionis pars posterior vera, prior falsa merito videbitur: praesertim quia Epistola abbatis Isaac maximam partem libro huic a collectore inserta est. Alcherus porro Clarevallensis monachus apud Possevinum, in Isaac, fuisse legitur; vir discendi studiosus et in physica eminens, teste Isaaco in praedicta ad Alcherum epistola. Opus contulimus cum Mss. Romanis bibliothecae Vaticanae quatuor, cum uno ex abbatia S. Medardi Suessionensi, cum Victorino, Sorbonico et aliis.