|
Cum anima sit incorporea, per subtiliorem naturam corporis sui, id est,
per ignem et aerem quae in isto quoque mundo praecellentia sunt corpora,
et ideo magis spiritui similiora, corpus administrat. Ista siquidem
priora excipiunt nutus animae vivificantis, eo quod incorporeae naturae
sunt propinquiora quam humor et terra, ut ad eorum proximum ministerium
tota moles administretur. Nullus sine his duobus vel in corpore sensus
est, vel ab anima spontaneus corporis motus. Ignis enim et aer, quae
levia sunt, movent aquam et terram quae gravia sunt. Quapropter corpora
etiam post animae abscessum moveri videmus; quia ignis et aer, quae duo
per animae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium
quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna
evadunt ac sese expediunt. Corporis autem compositio sic fit. Corpus
constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia
ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et nihil horum est
anima, sed in istis tanquam in organis agit, et per haec consulit
corpori, et huic vitae in qua factus est homo in animam viventem. Quae
cum temperata et ordinata fuerint, congruunt vivificationi, et nunquam
recedit anima. Si vero distemperata et confusa fuerint, invita recedit
anima, secum trahens omnia; sensum scilicet, imaginationem, rationem,
intellectum, intelligentiam, concupiscibilitatem, et irascibilitatem: et
ex his secundum merita afficitur ad delectationem, sive ad dolorem.
Corpus autem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et
dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret,
tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad
regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas exerceat,
requiescit ab his tantum motibus, quibus corpus per tempus et locum
movebat, ipsa per tempus illocaliter mota: quoniam etsi organum periit,
sed non melos, nec quod organum movebat. Anima inter Deum et corpus
posita per tempus movetur, vel reminiscendo quod oblita fuerat, vel
discendo quod ignorabat, vel volendo quod nolebat: per locum vero non
movetur, quia per loci spatia non distenditur. Deus autem corpore non
eget ut sit; nec loco, ut alicubi; nec tempore, ut aliquando; nec causa,
ut alicunde; nec forma, ut aliquid sit; nec aliquo genere subjecti in
quo subsistat, vel cui assistat.
|
|
