|
Anima praesentia sua corpus vivificat, et sic colligata est ei, ut nec
cum velit, se inde segregare possit, nec retinere, cum sui Creatoris
jussionem audierit. In vita siquidem animae consistit vita corporis, et
de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit
carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per
corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis
illigaverit, occidit. Et cum altera natura vincatur, altera natura
vincat , transit unaquaeque in victricis naturam; id est, ut aut carnem
spiritualem anima virtutibus suis praestet, aut animam carnalem caro
victrix ejus efficiat. Anima tamen nihil de morte habere potest, nisi
per vitia ei propinatum fuerit: nec caro aliquid de vita retinere
potest, nisi ab anima fuerit irrigata: nec in alterius naturam altera
transire potest, nisi aut illa vitiis infecta, aut haec virtutibus
deserta fuerit . Ratione insignita est anima, qua artibus docetur
egregiis et disciplinis instruitur eximiis, ut divina sapiat, et humana
tractet; atque sic caetera animalia decenter excellat, utpote substantia
rationalis. Hoc enim proprie est anima, substantia scilicet rationalis,
id est, spiritus rationalis. Immortalis est anima, ne a Creatoris sui
similitudine discrepare videatur. Non enim poterat esse imago et
similitudo Dei, si mortis termino clauderetur. Secundum quemdam itaque
modum vitae, quem nullo modo potest amittere, immortalis est. Secundum
vero quamdam mutabilitatem, qua potest melior vel deterior fieri,
mortalis est. Et sicut mortalis est cum beate vivere perdit, licet
misere vivere amittere non possit, sic respectu incorporei Dei corporea
est. Nihil enim invisibile et incorporeum natura credendum est praeter
solum Deum, id est, Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Qui ex eo
incorporeus et invisibilis dicitur, quia infinitus et incircumscriptus,
simplex et sibi omnibus modis sufficiens, se ipsum sustinet et idipsum.
Et cum ubique sit in semetipso invisibilis et incorporeus esse
dignoscitur. Omnis vero rationalis creatura corporea est, Angeli et
omnes virtutes corporeae sunt, licet non carne subsistant. Ex eo enim
intellectuales naturas corporeas esse dicimus, quia loco
circumscribuntur, sicut et anima humana quae carne clauditur, quae
idcirco et esse in loco et localis dici potest: in loco, quia hic aut
alicubi praesens est; localis, quia quod alicubi praesens est totum,
alibi non est. Non habet tamen corporalem dimensionem, nec corporalem
circumscriptionem; quoniam corporalis quantitatis expers est. Sed quia
per praesentiam et operationem in loco concluditur, localis et ipsa
dicitur; verumtamen non sicut corpus, cui secundum locum principium,
medium et finis assignatur. Respectu vero naturae incorporeae, quae
summe incommutabilis ubique est, corporea est anima; quia tale aliquid
non est ipsa: nec tamen per loci spatium ita sistitur vel movetur, ut
majori sui parte majorem locum occupet, et breviore breviorem, minorque
sit in parte quam in toto. Per omnes siquidem particulas corporis tota
simul adest, nec minor in minoribus, nec in majoribus major. Sed alicubi
intensius, alicubi remissius, et in omnibus tota et in singulis tota
est. Sicut enim Deus ubique est totus in toto mundo, et in omni creatura
sua: sic anima ubique tota in toto corpore suo, tanquam in quodam mundo
suo, intensius tamen in corde et in cerebro, quemadmodum Deus praecipue
dicitur esse in coelo.
|
|
