|
Cum nulla scientia melior sit illa qua cognoscit homo semetipsum,
discutiamus cogitationes, locutiones atque opera nostra. Quid enim
prodest nobis, si rerum omnium naturas subtiliter investigemus,
efficaciter comprehendamus, et nosmetipsos non intelligamus? Examinemus
ergo quae fecimus nos, si secundum quod debuimus, ea fecerimus:
consideremus ea quae facturi sumus, si sint secundum Deum. Valde
siquidem est necessaria nobis circumspectio examinationis; quatenus per
experientiam eorum quae fecimus, ad ea quae agenda sunt cautiores
reddamur. Saepe namque opus quod bona intentione inchoari credimus,
tanto citius in deceptionis laqueum nos praecipitat, quanto de
intentionis nostrae principio securi finem actionis non observamus: et
imprudentes quasi via plana ad foveam currimus; quia videmus quid
facimus, sed quid finem nostrum sequi debeat, non attendimus. Ita enim
ambiguus est animi affectus, ut nisi ex fine operis qualitatem
intentionis ejus discernere non valeamus. Praeterea necesse est ut per
singulos dies vitam nostram ad judicium vocemus, et quid egimus per
noctem et diem, examinemus; et quanto ad bona facienda solito
alacriores, et quanto ad mala vincenda solito constantiores; si in
aliquo opere nostro insidiis inimici supplantati simus; qualiter demum
per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere
valeamus: quatenus nec superveniens tentatio nos improvisos ad malum
opus dejiciat, nec indiscretos in opere bono praesens negligentia
fallat. Quisquis scilicet cor suum in hujusmodi studio exercet, audiat
quid quidam sapiens dicat:
Scito unde venisti, aut quo vadis; quomodo vivis, quantum proficis vel
deficis, quam longe es a Deo, vel quam prope, non intervallis locorum,
sed similitudine vel dissimilitudine morum. Scito quomodo homo es, cujus
conceptio culpa, nasci miseria, vivere poena, mori necesse. Certum est
quia morieris; sed incertum quomodo, vel quando vel ubi. Quoniam mors
ubique te exspectat, et tu si sapiens fueris, ubique eam exspectabis.
Attende ergo sollicite quid agas vel quid agere debeas; si quod
faciendum est facias; si bono operi malum aliquod non admisceas; si
bonum quod agis, quanta oportet devotione adimpleas; si alterius, ut
tuum, bonum diligas; si tuum, ut alterius, malum reprehendas; si sic
declinas a malo, ut facias bonum. Sunt enim quidam tantum attendentes
mala quae non faciunt: istos pusillanimitas a bono opere revocat, ne
malum subripiat. Sunt aliqui attendentes tantum bona quae faciunt: illi
sic sibi a bono opere complacent et blandiuntur, ut de pravitatis
admixtione minime terreantur. Sunt alii sapientes ut faciant mala, bona
autem facere nesciunt: isti pessimi omnium laetantur cum male fecerint,
et exsultant in rebus pessimis. Sunt alii quaerentes Deum per exteriora,
deserentes interiora sua, quibus Deus interior est.
|
|
