CAPUT LVII. De prudentia in sectandis bonis, et malis cavendis. Gaudia aeterna meditari. Beatorum gaudium mutuum. Felicitas perfecta. Negotia ac dotes.

Idcirco necesse est ut nos undique circumspiciamus et ubique custodiamus, ne aut prava agamus, aut recta quae praecepta sunt non agamus; ut bonis actibus expletis, cogitationibus non intumescamus. Multi namque ex virtutibus in infernum per elationem corruerunt. Bona desiderabiliter appetamus, mala solerter caveamus: ne sub specie bonorum ea faciamus, quoniam plerumque vitia se esse virtutes mentiuntur. Quisquis ergo meminit illicita se commisisse, studeat a licitis abstinere; et qui prohibita commisit, sibimet abscidat concessa. Qui vero adhuc peccatum suum plangit, perpetrare vitia timeat: et reprehendat se in minimis, qui meminit se deliquisse in maximis. Quantalibet namque virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen puerile quiddam exterius extrepunt, et nisi juvenili quodam fervore infrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt: ubi si longa consuetudine observata fuerit, cum exsurgere voluerit, non poterit, mole malae consuetudinis pressa. Quisquis ergo stat, videat ne cadat (I Cor. X, 12); et si ceciderit, velociter resurgat cordis compunctione, oris confessione, et operis sanctificatione. Sit humilior intra propriam conscientiam, sit ferventior atque promptior ad agendum poenitentiam, sit cautior ad custodiam.

Qui enim solo beatitudinis supernae desiderio temporalia ista contemnit, et nihil hujus mundi diligit, solamque aeternam patriam appetit, magna mentis tranquillitate fovetur, in qua tanto Deum purius cernit homo, cum se solo solum invenit. Nihil enim Deo praesentius, et nihil eo secretius. A turba ergo terrenorum desideriorum secessum mentis petamus, et inde a secreto cordis illicitarum cogitationum tumultus expellentes, intentione supernae patriae in amorem intimae quietis anhelemus, et in alta Dei contemplatione nos sublevemus. Contemplemur qui sint ipsi Angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas visionis Dei, et quomodo Deus aeternae visionis suae dulcedine sanctos suos reficiet. Nemo enim in hac vita digne pensare potest quanta sit illa felicitas, Duem facie ad faciem videre; quanta suavitas, illud melos angelicum audire; quanta jucunditas, omnium sanctorum societatem habere. Tantum enim unusquisque gaudebit de beatitudine alterius, quantum de suo gaudio ineffabili; et quot socios habebit, tot gaudia habebit. In illa gloria nihil libentius intueor, nihil delectabilius ad contemplandum invenio, quam intimi amoris affectum, quo unusquisque tantum amabit alterum, quantum se ipsum; et Deum plus quam se, et omnes alios secum; et Deus plus illos, quam illi semetipsos, et hoc gaudio perpetuo. Nihil enim ibi extraneum videbimus, nihil incompetens amabimus, nihil quod aures nostras offendat audiemus. Omnia namque sunt ibi consona, omnia laeta, omnia pacifica. Unde consona, secura sunt omnia coelica jura. Ibi est omnis felicitas, omnis suavitas, omnis jucunditas, et omnis amoenitas, omnis pulchritudo, et omnis dulcedo. Quidquid expedit et quidquid delectat, ibi est; omnes videlicet divitiae et deliciae, omnis requies et omne solatium. Ibi est jugis tranquillitas, amoena serenitas, aeterna jucunditas, jucunda et decora laudatio, et plena omnium bonorum cognitio. Quid ibi enim deesse potest, ubi Deus est, cui nihil deest? Quotquot ibi sunt, dii sunt: nec necesse est ut alter dicat alteri, Cognosce Dominum (Jerem. XXXI, 34). Omnes enim cognoscunt eum, et vident: omnes laudant et amant. Cognoscunt sine errore, vident sine fine, laudant sine fatigatione, amant sine fastidio. Semper vident, et semper videre desiderant; tam desiderabilis est ad videndum. Semper amant, et semper amare desiderant; tam dulcis est ad amandum. Et quanto amplius amant, tanto magis amare volunt; tam delectabilis est ad fruendum. In hac delectatione requiescunt pleni Deo, pleni omni benedictione et sanctificatione. Adhaerentes semper beatitudini, sunt beati; contemplantes semper aeternitatem, sunt aeterni; juncti vero lumini, facti sunt lux; aspicientes semper incommutabilitatem, mutati sunt in incommutabilitatem. Tanto libentius, quanto dulcius, illum aspiciunt, cujus aspectus pius, facies decora, eloquium dulce. O beata visio videre Regem Angelorum in decore suo (Isai. XXXIII, 17), videre Sanctum sanctorum, per quem omnes sunt sancti! Illum videre summa felicitas est, summa jucunditas, vita aeterna, et vita beata.