CAPUT V. Collatio virtutum animae cum choris angelorum.

Et hos progressus nominibus et ordinibus Angelorum comparare prudenti lectori relinquo. Facile siquidem erit ei, si sciat aptare sensum qui primus animae nuntius est, Angelis qui nuntii vocantur; imaginationem Archangelis, quae plura quam sensus percipit; timorem Virtutibus, dolorem Potestatibus. Qui enim metu suppliciorum perterritus, et dolore peccatorum compunctus, contemnit mundum et se ipsum, cum Virtutibus facit miracula, cum Potestatibus fugat daemonia. Majus namque est contemnere se ipsum, quam mundum, quem multi propter vanitatem contempserunt. Rationem assignamus Principatibus: nam sicut illi praesunt et principantur subjectis spiritibus, sic ratio sensibus atque affectibus. Amorem proximi sive gaudium Dominationibus: recte namque aliis dominantur qui omnes amant, et de profectu omnium gaudent. Intellectum Thronis: Throni sedes dicuntur, quia in eis Deus sedet. Intelligere etiam debes, quoniam in cordibus nostris Deus habitat per fidem (Ephes. III, 17), per sanctificationem, per pacem, per dilectionem: quoniam Deus est pacis et dilectionis (II Cor. XIII, 11). Intelligentiam aptamus Cherubim. Illi namque spiritus tanto perfectiore scientia pleni sunt, quanto divinitatem Dei in intimis contemplantur. Intelligentia namque animae vis est, quae immediate Deo supponitur: cernit siquidem ipsum et quae in ipso sunt. Spem sive desiderium sive amorem Dei, Seraphim: Deus namque est spes omnium finium terrae (Psal. LXIV, 3), cujus vultum tota terra desiderat: et in quem Seraphim prospicere desiderant, tota spes nostra et desiderium nostrum est. Odium mundi Virtutibus: odium sui Potestatibus: rationem Principatibus: amorem proximi Dominationibus: intellectum Thronis: intelligentiam Cherubim: amorem Dei Seraphim. Timor namque de suppliciis et dolor de peccatis faciunt contemptum mundi et sui, ut cum Virtutibus faciant miracula, et cum Potestatibus expellant daemonia. Spes de promissis, et gaudium de praemiis faciunt amorem proximi et Dei.