|
37. Audi ergo, pater, miserum peccatorem: audi vocem lacrymantis et
poenitentis: attende quam graviter peccavi, et Creatorem meum offendi.
Deo jubente ad cor meum redii; et inde exclusis omnibus praeter Dominum
Deum et me ipsum, totam vitam meam discussi tanto diligentius, quanto
familiarius, et ut verum fatear, nihil aliud ibi inveni, nisi locum
horroris, et vastae solitudinis; conscientiam videlicet diu neglectam,
omnino incultam, spinis et tribulis obsitam, et omni horrore plenam.
Nullum enim invenio vitium, a quo non traxerim aliquod contagium.
Turbavit me ira, laceravit me invidia, inflavit superbia. Inde contraxi
mentis inconstantiam, oris scurrilitatem, opprobria proximorum, scelera
detractionum, linguae effrenationem. Seniorum meorum imperia non
servavi, sed judicavi: de meis negligentiis objurgatus, aut rebellis
fui, aut murmuravi; praeferri me melioribus impudenter affectavi;
simplicitatem spiritualium fratrum irridenter exagitavi, meas sententias
procaciter jactavi; obsequia delata fastidivi, negata quaesivi; juniores
meos elatus despexi. Non observavi in obsequio reverentiam, in sermone
modestiam, in moribus disciplinam. Habui in intentione pertinaciam, in
corde duritiam, in sermocinatione jactantiam. In humilitate fui fallax,
in odio pertinax, in jocatione mordax. Subjectionis impatiens, potentiae
sectator, ad opus bonum piger, ad unitatem ferus, ad obsequium durus; ad
loquendum quae nesciebam promptus, ad supplantandum paratus, fraternae
societati inhumanus. Temerarius in judicando, clamosus in loquendo,
fastidiosus in audiendo, praesumptuosus in docendo, effrenatus
deformiter in cachinnando: onerosus amicis, infestus quietis, ingratus
beneficis, inflatus obsequiis, et imperiosus subjectis. Saepe jactavi me
fecisse quod non feceram, vidisse quod non videram, dixisse quod non
dixeram. Dissimulavi etiam me non fecisse quod feceram; negavi me
dixisse quod dixeram, non vidisse et audisse quod videram et audieram:
et ita ex omni parte sum reus. Reus in saeculo, reus in claustro: sed
ibi per ignorantiam, hic per negligentiam; et utrumque me terret.
38. Verumtamen multo amplius terret me, quod in monasterio ante
conspectum Dei deteriorem me invenio. Collocavit me Deus in loco
voluptatis, in domo ubertatis, in paradiso deliciarum: ego vero miser et
miserabilis, inter mensas epulantium fame pereo, juxta fontem sitio,
ante ignem algeo; et ad neutrum manus extendere volo, tam piger sum et
desidiosus. Ita tempus amitto quod Deus mihi sua pietate indulserat ad
agendam poenitentiam, ad obtinendam veniam, ad acquirendam gratiam, ad
promerendam gloriam. Quasi quoddam monstrum inter filios Dei sto,
habitum monachi, non conversationem habens. In magna corona, et ampla
cuculla, salva mihi omnia existimo. Tanquam arbor sterilis terram
occupo, et velut jumentum vile, plus consumo quam proficio. Altiorem
alterius locum teneo, et nullius officium suppleo: sed sum sicut truncus
sine frondibus et fructibus. Alii me pascunt de laboribus manuum suarum,
sicut praebendarium suum. Ego autem tanquam pauper et miser, nec
clericum, nec laicum gero. Cantare namque et legere nequeo, laborare
nescio: sed sum opprobrium hominum, pecore vilior, cadavere pejor.
Tolerabilius enim canis putridus fetet hominibus, quam anima peccatrix
Deo. Idcirco taedet me vivere: vivere erubesco, quia parum proficio.
Mori timeo, quoniam non sum paratus: malo tamen mori, et misericordiae
Dei me committere et commendare, quia benignus et misericors est (Joel
II, 13), quam de mala mea conversatione alicui scandalum facere. Tota
namque die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae
cooperuit me (Psal. XLIII, 16), cum video me somnolentum ad vigilias,
tardum ad horas canonicas, et pigrum ad opera manuum. Alios autem video
tam strenue et devote divinis interesse laudibus; alios vero ita
reverenter et alacriter coram Deo assistere, et eum laudare: ego autem
compungi ad lacrymas nequeo; tanta est duritia cordis mei. Cantare non
libet; orare non delectat; meditationes sanctas non invenio: tanta est
sterilitas animae meae, et devotionis inopia quam patior.
39. Heu mihi! omnes in circuito meo visitat Dominus, ad me autem non
appropinquat. Nam alium quidem intueor singularis abstinentiae; alium,
admirandae patientiae; alium, summae humilitatis et mansuetudinis; alium
multae misericordiae et pietatis: illum in contemplatione frequenter
excedere; hunc, pulsare et penetrare coelos orationis instantia;
aliosque, in aliis praeeminere virtutibus. Omnes considero et prospicio
ferventes, omnes devotos, omnes in Christo unanimes, omnes donis
coelestibus et gratia affluentes, tanquam revera spirituales homines,
quos Deus visitat, et in quibus habitat. In me vero nihil horum invenio;
quoniam declinavit Dominus in ira a servo suo. Inde est quod, cum alii
vigilant, ego dormio: quando alii cantant in monasterio, ego huc et
illuc discurro: quando alii in aliquo secreto loco se furantur a
colloquiis hominum, ut ibi loquantur cum rege angelorum, ego quaero
colloquia hominum: cum alii vacant lectionibus, ego fabulis et verbis
otiosis: quando alii discutiunt et dijudicant semetipsos, ego judico
alios. Aliis placet communis vita, communis disciplina, et commune
studium: et mihi placent anguli et diverticula. Sic, sic ex quo peccare
potui, nunquam a peccatis et malis operibus cessavi. Peccatis peccata
semper accumulavi; et peccata quae aliquando operibus implere non potui,
malis voluntatibus et malis desideriis nunquam perficere cessavi.
40. Super omnia mala delectatio carnis, quae ab ipsis cunabulis semper
mecum crevit, mihi semper adhaesit, nec adhuc jam prae senectute
deficientibus membris me deserit, multis et variis modis infelicem
animam meam maculavit, dissolvit, captivavit, et omni virtute
destitutam, inanem et debilem reddidit. Fateor hujus operis nefarii
immundis recordationibus me saepe esse commotum et incensum, ardores non
modicos et inhonestos passum: et non solum mearum delectationum mala
memoria et stultae recordationes mihi nocuere; sed etiam aliorum
malefacta mihi narrata, et per recordationes sordidas ad memoriam
reducta, cor meum non parvo veneno iniquitatis maculavere. Et in hoc
miserabiliter miserabilis sum, quia non tantum doleo quantum dolendum me
cognosco; sed sic securus torpeo, velut quid patiar ignorem.
41. Hoc vero mihi est omni infelicitate miserius, quod ita opere
perversus, ore pollutus, corde immundus ad altare accedo, et Christi
corpus manibus meis pertractare non pertimesco. Accedo elatus ad
humilem, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur
humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad
Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad
Dominum cujus percussi servum. Ad Patrem accedo, cujus occidi filium;
percussi verbo, occidi exemplo: nec tamen pertimesco Dominum, nec
revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo
turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad
osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum
turbati fratris. Convincit me reum et Dei inimicum mea iniquitas;
peccatum meum saepe separavit me a Deo. Idcirco obsecro te, pater, ut me
instruas, quomodo possim, aut semper stare cum Deo meo, aut redire, cum
ab eo, peccatis meis exigentibus, motus fuero.
|
|
