|
44. Quoties te sentis turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam
delectationem allici; toties pone ante mentis oculos quomodo Christus in
cruce crucifixus est pro te. Intuere quomodo a Juda Judaeis traditur, et
quam viliter pertractatur, blasphematur et colaphizatur, judicatur et
condemnatur, exspoliatur et flagellatur; ad ultimum vero contumeliis et
opprobriis affectus inter duos latrones suspenditur: clavis cruci
affixus, sputis derisus, spinis coronatus, lancea perforatus. Ex omnibus
partibus sanguis emanat, et inclinato capite emittit spiritum. Ita
Redemptor tuus moritur pro te: et tu nescio cujusmodi sordida
cogitatione sordidaris in mente! Sufficere posset haec cogitatio ad
excludendas omnes illicitas cogitationes. Sed ecce ad alia transeamus.
45. Considera quomodo morieris, quando aliqua gravi infirmitate vexatus,
et ad extrema deductus, ibi ad terram projectus, inter longa suspiria et
difficiles singultus, inter diversos dolores et timores animam
exspirabis. Tunc veniet corpus in pallorem et horrorem, in saniem et
fetorem: erit vermis et cibus vermium. Animam vero mox capient et
rapient larvales illae facies, quae eam in exitu praestolantur: et ex
omni parte terrebunt eam daemones terribiles et horribiles. Cogita quis
eam defendet a rugientibus praeparatis ad escam: quis consolabitur eam,
cum teterrima illa monstra daemoniorum occursantia sibi catervatim ruere
videbit: aut quis deducet per ignotam regionem. Attende etiam quam
subito venit dies ultima: subito venit, et forsitan hodie erit. Jam
adest; jam praesentaberis ante tremendum Judicem: accusaberis multis et
magnis offensis; non uno, non paucis, sed innumeris criminibus; non
parvis, sed immensis; non dubiis, sed certis; non brevi accusatione, sed
tam longa, quam longa est tota vita tua, non uno accusatore, sed tot
quot sunt delicta tua. Ipse Judex erit districtus accusator tuus. Omnes
etiam spiritus boni et mali coram Deo te accusabunt cum eo. Boni, quia
Deo debent aequitatem; mali, quia tuam servant iniquitatem. Tot
judicibus et populis astabis, quot praecesserunt te in opere bono. Tot
arguentibus confunderis, quot tibi praebuerunt bene vivendi exemplum.
Tot convinceris testibus, quot te monuerunt bonis sermonibus, et justis
actionibus. Omnibus populis nudabuntur iniquitates tuae, et cunctis
agminibus patebunt universa scelera tua, non solum actuum, verum etiam
cogitationum et locutionum.
46. Multa vero peccata tunc proruent ex improviso, quasi ex insidiis,
quae modo non vides, et forsitan plura et terribiliora his quae nunc
vides. Undique erunt tibi angustiae. Hinc erunt accusantia peccata;
inde, terrens justitia: subtus, patens horridum chaos inferni; desuper,
iratus Judex: intus, urens conscientia; foris, ardens mundus. Si justus
vix salvabitur, peccator sic deprehensus in quam partem se premet?
Latere erit impossibile: apparere intolerabile. In tanto discrimine
torquebit te tua conscientia male sibi conscia, cruciabunt cordis
arcana. Cogente etiam conscientia, tu ipse eris accusator et judex tuus.
Convictus teste propria conscientia, et testibus oculis ipsius Judicis,
fugere non poteris: sed tremens et anxius stabis suspensus ad
gravissimam sententiam in angusto periculo et in periculosa angustia,
tanquam illico recepturus quod in perpetuum amittere non poteris. Judex
tunc erit vehementer iratus, et terribiliter districtus: sententia ejus
semel lata erit immutabilis: tortores horribiles, qui nunquam
miserentur, erunt parati, ut, data sententia, te damnatum ad tormenta
rapiant. Tormenta erunt sine intervallo et sine temperamento: timor
conturbabit te, cum terra aperietur coram te, et tu rues et cades in
stagnum sulphuris ardentis et fetentis. Ignis exterius carnem tuam
comburet; vermis interius conscientiam corrodet: ibi eris sine fine,
sine spe veniae et misericordiae. Omnia vero gehennae supplicia
superabit, Deum non videre, et bonis carere, quae in potestate habuisti
obtinere.
47. Si vis omnes malas cogitationes a corde tuo expellere, haec saepe
cogita. Ibi namque est cogitatio tua, ubi est affectio tua; ibi cor
tuum, ubi est desiderium tuum: quoniam illud saepius in cogitatione
volvimus, cujus amore plus affecti sumus. In cogitatione sua cadit
quisque, vel stat. Si bona cogitas, cogitatio tua sancta custodit te. Si
mala cogitas, Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet
se a cogitationibus quae sunt sine intellectu (Sap. I, 5); eritque
templum Dei spelunca diaboli: quoniam quem Deus deserit, diabolus
arripit. Spiritus sanctus suggerit bona et dulcia: spiritus malus mala
et amara, vana, inutilia, et immunda. Et ideo quacumque hora mala
cogitatio cor tuum tangit, non consentias illi: nec sinas eam in corde
tuo manere, sed illico repelle. In initio cogitationis iniquae resiste,
et fugiet a te. Nam ante Dei oculos non volant vacuae cogitationes
nostrae: et nulla momenta temporis in animum transcendunt sine statu
retributionis. Cogitatio prava delectationem parit, delectatio
consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo
necessitatem, necessitas mortem. Sicut vipera a filiis suis in utero
positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos
nutritae occidunt. Daemonum est malas cogitationes suggerere: nostrum
est illico illas expellere. Nam in animo nostro eas jacere, nostrae
attinet voluntati, et propriae deputatur culpae. Voluntate namque sua
cadit qui cadit, et voluntate Dei stat qui stat. Cogitatio tamen immunda
mentem non inquinat cum pulsat, nisi cum hanc sibi per delectationem
subjugat.
|
|
