|
75. Cum inter omnia animalia, humanum genus tum digniori forma, tum
digniori potentia dignius reperiatur; nulla scientia melior est illa,
qua cognoscit homo se ipsum. Relinque ergo caetera, et te ipsum discute:
per te curre, et in te consiste. A te incipiat cogitatio tua, et in te
finiatur; nec frustra in alia distendaris te neglecto. Praeter salutem
tuam nihil cogites; quoniam in acquisitione salutis tuae nemo est tibi
germanior, nemo propinquior te ipso. Si vero aliquid cogitationi tuae se
offerat, quod non quoquo modo ad tui ipsius salutem pertineat, illico
respue et exspue, ut semper te possis inspicere, et de cognitione tui
venire ad cognitionem Dei. Agnoscere se debet homo, ad quae bona sit
naturaliter promptior, vel ad quae mala proclivior: quibus studiis
debeat vehementius insistere, contra quae mala debeat instantius
vigilare: quibus exercitiis valeat melius promoveri, quibus vitiis
valeat facilius corrumpi: quibus culpis subjaceat, vel quibus meritis
emineat, et quid pro his poenae vel praemii exspectare debeat: quantum
quotidie proficiat, vel deficiat: cum quanta animi industria satagat
praeterita mala flere, praesentia declinare, futura praevenire: cum
quanta animi constantia studeat reparare bona amissa, custodire et
multiplicare possessa. O quam necessaria discussio et quam miranda
speculatio, tot animi virtutes, tot ejus exercitationes, tot ejus studia
vel merita prae oculis habere, et hujuscemodi contemplationi diutius
inhaerere!
76. Suspende ergo animum tuum ab inferiorum amore; ne forte de
sublimibus ejectus, et de loco voluptatis a propria concupiscentia
abstractus et illectus, post concupiscentias tuas eat, et vagus fiat et
profugus super terram. Denique, si cupis implere dominicum praeceptum,
omni custodia serva cor tuum (Prov. IV, 23). Nescit enim quid de spiritu
angelico, quid de Spiritu divino sentire debeat, qui suum prius non
cogitat. Nihil recte existimat, qui se ipsum ignorat. Nescit quod sub
pedibus suis omnis mundana gloria subjaceat, qui conditionis suae
dignitatem non pensat. O custos cordis, si nondum es idoneus intrare ad
te ipsum, quomodo ad illa rimanda idoneus eris quae sunt intra, vel
supra te ipsum? Si necdum dignus es intrare tabernaculum primum, qua
fronte praesumis ingredi tabernaculum secundum, hoc est in Sancta
sanctorum? Si nondum moliri potes gressus altos, ut cum Domino Jesu, vel
saltem cum Moyse ascendas in montem excelsum; qua praesumptione putas
volare in coelum? Prius redi ad te, quam rimari praesumas quae sunt
supra te. Prius sol ortus sui confinia irradiat, quam ad altiora
conscendat. Primum ergo est ut redeas ad te ipsum; intres ad cor tuum;
discas aestimare spiritum tuum. Discute quid sis, quid fueris, quid esse
debueris, quid esse poteris: quid fueris per naturam; quid modo sis per
culpam, quid esse debueris per industriam; quid adhuc esse possis per
gratiam. Disce ex tuo spiritu cognoscere quid debeas de aliis spiritibus
aestimare. Haec porta, haec scala, hic introitus, iste ascensus: hac
intratur ad intima, hac elevatur ad summa. Vides quantum valeat homini
plena cognitio sui? Ex hac siquidem proficit ad cognitionem omnium
coelestium, terrestrium, et infernorum.
|
|
