|
85. Debet namque anima perfecta, et assidue summorum contemplationi
dedita, omni hora peregrinationis suae terminum, et ergastuli hujus
egressum, cum summo desiderio exspectare, et ad illud divinae
contemplationis spectaculum, quod in futura vita speramus, animum suum
suspendere, et in hujusmodi exspectatione vehementi desiderio anhelare:
ut quod interim videt per speculum et in aenigmate, mereatur videre
facie ad faciem. Necesse est itaque ad cor altum ascendere, et mentis
excessu per divinam revelationem addiscere, quid sit illud, ad quod
aspirare vel studere oporteat, et ad qualem sublimitatis habitum animum
suum componere et assuescere debeat. Nam si semel ad illam luciferam
angelicae sublimitatis gloriam quis admissus fuerit, et ad illud
divinorum radiorum spectaculum intrare meruerit: quam intimis
desideriis, quam profundis suspiriis, quam inenarrabilibus gemitibus eum
qui ejusmodi est, putamus insistere, quam assidua recordatione, quam
jucunda admiratione inspectam claritatem credimus eum retractare,
menteque revolvere; illam desiderando, illam suspirando, illam
contemplando, donec tandem aliquando in eamdem imaginem transformetur a
claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu? (II Cor. III 18.)
86. Verumtamen cum ab illo sublimitatis statu ad nosmetipsos redimus,
illa quae prius supra nosmetipsos vidimus, in ea veritate vel claritate
qua prius perspeximus, ad nostram memoriam omnino revocare non possumus.
Et quamvis inde aliquid in memoria teneamus, et quasi per medium velum,
et velut in medio nebulae videamus; nec modum quidem vivendi, nec
qualitatem visionis comprehendere, vel recordari sufficimus: et mirum in
modum reminiscentes, non reminiscimur et non reminiscentes,
reminiscimur, dum videntes non pervidemus, et aspicientes non
perspicimus, et intendentes non penetramus, donec iterum meditatione
assurgamus in contemplationem, contemplatione in admirationem,
admiratione in mentis alienationem. Veritatis contemplatio in hac vita
inchoatur, sed in futura jugi perpetuitate celebratur. Per veritatis
contemplationem eruditur homo ad justitiam, consummatur ad gloriam.
Gratia contemplationis cor ab omni mundano amore non solum emundat, sed
sanctificat, et animum ad coelestium amorem inflammat. Qui divina
inspiratione et revelatione ad contemplationis gratiam promovetur,
quasdam arrhas futurae illius plenitudinis accipit, ubi sempiternae
contemplationi perpetuo inhaerebit. Qui vero contemplationi veritatis
vult vacare, necesse est ut discat requiescere, non solum ab operibus
malis, sed etiam a cogitationibus supervacuis. Multi siquidem etsi
sciant vacare corpore, minime tamen valent vacare corde, nescientes
facere sabbatum ex sabbato: et ideo non valent implere quod dicitur in
Psalmo, Vacate, et videte quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11). Vacantes
siquidem corpore, sed vagantes ubique corde, nequaquam merentur videre
quam dulcis est Dominus, et quam bonus Israel Deus iis qui recto sunt
corde (Psal. LXXII, 1). Inde est quod hostes derident sabbata eorum
(Thren. I, 7); id est, ipsa suae vacationis otia in cogitationes
inutiles protrahunt, et per devia quaeque vago incessu, sine respectu
perventionis passim huc et illuc vagantur. Animus eorum in diversa
rapitur, et nunc in hanc partem, nunc in illam discurrendo mira
agilitate in contraria agitur.
87. Sic, sic quamdiu sub egenis hujus mundi elementis vivimus, desideria
nostra ultra gaudia nostra extendimus; quia infinite plura sunt quae
concupiscimus, quam quae in hac vita apprehendere possumus. Beata autem
illa supernorum spirituum multitudo desideria sua ultra gaudiorum suorum
non extendit plenitudinem, quae felicitatis suae infinitatem vel
immensitatem comprehendere omnino non sufficit. Est autem eorum gaudium,
non solum de contemplatione Creatoris, sed etiam de contemplandis ejus
creaturis. Dum enim Deus in omnibus suis operibus mirabilem inveniunt,
quid mirum si ubique mirando venerantur, venerando mirantur magnalia
ejus, quem diligunt? Inveniunt itaque, non solum in creaturis
incorporeis, sed etiam in creaturis corporeis, unde mirentur, unde
Creatorem earum digne venerentur. Haec omnia jugiter contemplantur,
contemplantes mirantur, mirantes laetantur. Laetantur de divina
contemplatione, congratulantur de mutua visione, mirantur in rerum
corporalium speculatione.
88. Discamus et nos contemplantes mirari, et mirantes contemplari,
quomodo illius supernae beatitudinis cives omnia quae sub ipsi sunt
indesinenter aspiciunt, omniumque quae ab alto vident, rationem et
ordinem comprehendunt; quomodo de mutua societate indissolubilique
charitate in infinitum gaudeant, quomodo in illam divinae claritatis
visionem insatiabiliter inardescant. Nihil est jucundius, nihil utilius
gratia contemplationis. Quanto amplius in coelestium contemplatione
delectaris, et delectando admiraris, tanto libentius immoraris, tanto
diligentius perscrutaris, profundiusque illuminaris. Semper in illis
invenies quod mireris, et unde delecteris. Nusquam est copiosior materia
admirandi, et nusquam utilior causa delectandi. In his ergo semper sit
tua admiratio et delectatio. Nec necesse erit alia pro aliis quaerere,
et per vanam huc illucque cogitationum evagationem discurrere. Deum
namque cognoscere, plenitudo est scientiae. Plenitudo autem hujus
scientiae, plenitudo est gloriae. Consummatio gratiae, perpetuitas
vitae. Ad hujus vero scientiae plenitudinem opus est potius intima
compunctione, quam profunda investigatione; suspiriis, quam argumentis;
crebris lamentationibus, quam copiosis argumentationibus; lacrymis, quam
sententiis; oratione, quam lectione; gratia lacrymarum, quam scientia
litterarum; coelestium potius contemplatione, quam terrestrium
occupatione.
Sequebatur hic in recentioribus editionibus alius libellus de
Conscientia, sed ab Horstio merito expunctus, utpote mera superiorum
repetitio.
|
|
