CAP. XV. De civium coelestium communi actione, et exsultatione prima.

LOQUITUR ITERUM PRUDENTIA. Placet quod dicis. De singulis beatorum ordinibus mira disseris, quaesumus ut quae sit eorum in communi actio edicas. Desiderium vitae aeternae. Dicam utcunque potero. Omnium simul in communi actio septiformis est. Vivunt, sapiunt, amant, gaudent, laudant, veloces sunt, securi sunt.

PRUDENTIA. Licet aliquatenus hoc intelligam, tamen propter audientes de singulis pauca dissere.

DESIDERIUM. Fiat. Vivunt vita sine fine, sine molestia, sine diminutione, sine omni adversitate. Vita eorum visio et cognitio beatae Trinitatis, sicut Dominus ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te Deum verum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII). Sapiunt consilia atque judicia Dei, quae sunt abyssus multa (Psal. XXXV). Sapiunt causas, et naturas, et origines omnium rerum. Amant Deum incomparabiliter, quia sciunt unde et ad quid eos Deus provexit. Amant singuli singulos sicut seipsos. Gaudent de Deo ineffabiliter. Gaudent de tanta sua beatitudine. Et quia unusquisque unumquemque diligit sicut seipsum, tantum gaudium quisque habet de bono singulorum quantum de suo, quoniam bonum, quod non habet in seipso, possidet in altero. Constat igitur quod singuli tot gaudia habent quot socios, et singula gaudia tanta sunt singulis, quantum proprium singulorum. Cum autem quisque plus amet Deum quam seipsum, et omnes alios secum, plus gaudet de Dei felicitate quam de sua et omnium aliorum secum. Si ergo cor uniuscujusque vix capit suum gaudium, quomodo capit tot et tanta gaudia? Ideo dicitur: Intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV); non intret gaudium Domini tui in te, quia capi non posset. Inde laudant Deum, sine fine, sine fastidio, sicut scriptum est. Beati, qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII). Veloces sunt, quia ubicunque esse vult spiritus, ibi est etiam corpus. Omnes securi sunt. Securi sunt de tali vita, de tanta sapientia, de tanto amore, de tanto gaudio, de tali laude, de tali velocitate, quod nullum finem, nullam diminutionem, nullum detrimentum, habebunt. Ecce pauca dixi vobis, quae vidi in coelo. Neque enim ut vidi dicere, neque ut sunt videre potui.

PRUDENTIA. Vere in coelo te fuisse, vera vidisse, vera narrasse te intelligimus.

FORTITUDO. Quis igitur nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, etc. Certa sum quia neque mors, neque vita, neque caetera alia poterunt nos separare a charitate Christi (Rom. VIII).

JUSTITIA. Ejiciatur foras ille prior nuntius, non est enim justum in eadem domo manere cum isto. Perfecta enim charitas foras mittit timorem (I Joan. IV).

FORTITUDO. Egredere, timor. Jam non eris in finibus nostris.

TIMOR. Quid mali feci? Age, age, ego pro bono dixi quod dixi.

TEMPERANTIA. Fratres, dico non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII). Tu vero egredere, timor, et aequo animo patere judicium, quod justitia judicavit. Forsitan tu admitteris si desiderium vitae aeternae aliquando loqui cessaverit.

AUCTOR. Sic debet quisque torporem suum excutere, et a timore ad coelestis patriae desiderium transferre.