Auctor incertus

Hugo de Folieto

DE BESTIIS ET ALIIS REBUS
LIBRI QUATUOR

Quorum primus et secundus Hugonem de Folieto,
ut videtur, auctorem agnoscunt;
posteriores duo ab anonymis compilati.


PROLOGUS AD RAYNERUM CONVERSUM.

HUGO RAYNERO suo salutem.

Desiderii tui petitionibus, charissime, satisfacere cupiens, columbam, cujus pennae sunt deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri (Psal. LXVII), pingere, et per picturam mentes aedificare decrevi, ut quod simplicium animus intelligibili oculo capere vix poterat, saltem carnali discernat; et quod vix concipere poterat auditus, percipiat visus. Nec tantum volui columbam formando pingere, sed etiam dictando describere, et per scripturam demonstrare picturam, ut cui non placuerit simplicitas picturae, placeat saltem moralitas scripturae. Tibi ergo, cui datae sunt pennae columbae, qui elongasti fugiens, ut in solitudine maneres et requiesceres, qui non quaeris dilationem in voce corvina, cras, cras ingeminante, sed contritionem in gemitu columbino, tibi, inquam, non tantum ad praesens columbam, sed etiam accipitrem pingam. Ecce in eadem pertica sedent accipiter et columba. Ego enim de clero, tu de militia ad conversionem venimus, ut in regulari vita quasi in pertica sedeamus, et qui rapere consueveras domesticas aves, nunc bonae operationis manu silvestres ad conversionem trahas, id est saeculares. Gemat igitur columba, gemat et accipiter vocemque doloris emittat. Vox enim columbae, gemitus, vox accipitris, questus. In principio hujus operis idcirco praeposui columbam, quia Spiritus sancti gratia semper praeparatur poenitenti, nec nisi per gratiam pervenitur ad veniam. De accipitre vero post columbam subjungitur, per quem nobilium personae designantur. Cum enim aliquis nobilium convertitur, per exemplum bonae operationis pauperibus praesentatur. De quibusdam vero, tam volucribus quam animalibus, quae ad exemplum morum divina Scriptura commemorat, quanto citius potero breviter assignare tentabo.