CAP. XXXV. De corvo.

Corvus in divina pagina diversis modis accipitur, ut per corvum aliquando praedicator (corvus enim crocitans est doctor praedicans) aliquando peccator, aliquando diabolus intelligatur. Isidorus in libro Etymologiarum dicit quod corvus primum in cadaveribus oculum petit. Corvus autem est diabolus, qui in cadaveribus primo oculum petit, quia in hominibus carnalibus intellectum discretionis exstinguit, et sic per oculum cerebrum extrahit, quia exstincto discretionis intellectu, sensum mentis evertit. Item per corvum quilibet peccator intelligitur, qui quasi peccatorum plumis nigrescentibus vestitur. Sunt autem quidam peccatores, qui de misericordia Dei desperant. Sunt et alii, qui ad hoc ut religiosorum precibus adjuventur, orant, de quibus dicitur: Corvi paverunt Eliam (III Reg. XVII). Per corvos igitur peccatores intelligi volunt, qui de sua substantia religiosos pascunt. Illos enim Elias significat, quos locus et habitus religionis occultat. Sunt autem alii, qui desperant, terrenis inhiant, cum intus deberent esse, foras spectant, de quibus Scriptura dicit: Corvus ad arcam non rediit (Genes. VIII), quia forsitan aquis diluvii interceptus periit vel cadaveribus inventis forsitan supersedit. Similiter peccator, qui carnalibus desideriis pascitur, quasi corvus qui ad arcam non rediit, curis exterioribus detinetur. Sed in bona significatione corvus accipitur, ut per corvum quilibet doctus praedicator intelligatur. Unde per beatum Job, dicitur: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant, vagientes eo quod non habeant cibos? (Job XXXVIII.)

“Corvus, sicut ait B. Gregorius, est doctus quisque praedicator, qui magna voce clamat, dum peccatorum suorum memoriam, quasi quamdam coloris nigredinem portat. Cui quidam nascuntur in fide discipuli, sed fortasse adhuc considerare infirmitatem propriam nesciunt, et fortasse a peccatis praeteritis memoriam avertunt, et per hoc eam, quam assumi oportet contra hujus mundi gloriam, humilitatis nigredinem non ostendunt. Hi velut ad capiendas escas os aperiunt, cum doceri de secretis sublimibus quaerunt. Sed eis doctor alimenta praedicationum sublimium tanto minus tribuit, quanto illos peccata praeterita minus digne deflere cognoscit. Exspectat quippe atque admonet, ut a nitore vitae praesentis prius per poenitentiae lamenta nigrescant, et tunc demum congrua praedicationis subtilissimae nutrimenta percipiant. Corvus in pullis ora hiantia respicit, sed ante in eis pennarum nigredine indui corpus quaerit. Sic discretus doctor interna mysteria eorum sensibus non ministrat, quos adhuc ab hoc saeculo nequaquam se abjecisse considerat. Et quo se a temporali gloria minus evacuant eo magis a spirituali refectione jejunant. Si vero in confessione vitae praeteritae, lamenti sui gemitus velut nigrescentes plumas proferant, illico in contemplatione doctor ad escam de sublimibus deferendam quasi pullorum refectionem cogitans, ut corvus volat eisque hiantibus in ore cibum revocat, dum ex ea intelligentia, quam ipse cepit, esurientibus discipulis alimenta vitae loquendo subministrat. Quos tanto ardentius de superioribus reficit quanto verius a mundi nitore nigrescere poenitentiae lamentatione cognoscit. Pulli autem, dum nigro se pennarum colore vestiunt, de se etiam volatum promittunt, quia quo magis discipuli abjecta de se sentiunt, et sese despicientes affligunt, eo amplius spem proventus sui in altiora pollicentur. Unde et curat doctor festinantius alere, quos jam per quaedam indicia providet posse et aliis prodesse. Quae doctrinae discretio dum caute a praedicatore custoditur, tunc ei divinitus largior copia praedicationis datur. Unde enim per charitatem compati afflictis discipulis novit, dum per discretionem congruum doctrinae tempus intelligit, ipse non solum pro se, sed etiam pro eis, quibus laboris sui studia impendit, majora intelligentiae munera percipit. Unde apte dicitur: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant, vagientes eo quod non habeant cibum? Cum enim pulli ut satientur clamant, corvo esca praeparatur, quia, dum verbum Dei boni auditores esuriunt, pro reficiendis eis majora doctoribus intelligentiae dona tribuuntur.”

Cujus pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Unde bene dicitur: Quando pulli ejus ad Deum clamant, nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis vocibus esuriant ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quod neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus. Quod vero dictum est: vagientes eo quod non habeant cibos, in hac vagitione nihil aliud quam piarum mentium ad cibum salutarem per praedicationem, aut sacramentorum susceptionem vota signantur. Innatum est enim unicuique salutis suae, et sciendi, ac cognoscendi desiderium; quocirca dum id boni praedicatores animadvertunt, omnes pullos suos, id est populos sibi subditos in Ecclesiae sinum recipere ambiunt, magnoque ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium emittunt. Quasi enim, quaedam vagitio est ipsa cogitationis aestuatio. Sunt qui legant vagantes, et ad corvos, id est praedicatores referant, qui ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro abundandis animabus in modos innumeros, ac in partes diversas esurienti mente discurrunt.

Potest haec auctoritas etiam aliter exponi, ut per corvum intelligantur quidem Ecclesiae praelati peccatorum fuligine nigri, qui non tantum escam suam sibi parant, sed etiam praeparant, ut prae caeteris delicatius vivant. Quorum pulli sunt eorum discipuli, qui ad Deum clamant, et inde murmurant, quod eorum magistri in cibum delicatiora sumant, vagantes a claustris exeunt, et sic abundantiam victualium sibi quaerunt. Sunt et alii corvi, potestate majores, dignitate sublimiores, qui quandocunque populos in Ecclesiis congregant, jejunia praedicant, ipsi tamen in diebus jejuniorum carnes edunt, et sic simplices scandalizant et offendunt. Inde populi vagantes mente dubitant utrum praelati, qui jejunia docent, ea populis prodesse credant, aut vagientes boni ingemunt, cibum boni exempli esurientes, mali illorum exemplis corrupti, consimilem indulgentiam desiderantes. Et haec ad praesens de corvo sufficiant, donec aliquis de eo potiora dicat.