CAP. XLI. De hirundinis natura, moraliter animae poenitenti addicta.

Turtur et hirundo et ciconia cognoverunt tempus adventus sui; Israel autem non cognovit judicium Domini (Jerem. VIII). De turture superius diximus. Restat autem ut nunc de hirundine, et postea de ciconia disseramus. Unde Isidorus:

“Hirundo, inquit, dicta est quod cibos non sumat residens, sed in aere haerendo capiat escas, et edat; garrula est avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis, educandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod delapsura sint deserat, nec appetat culmina; ab aliis quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme commoratur.”

Custodit autem tempora adventus sui, novit etiam quando veniat, et quando revertatur. Novit pia avis annuntiare adventus sui testimonio veris initium. Per hir udinem, sicut auctoritas testatur, aliquando superbia mentis, aliquando contritio contribulati cordis intelligitur. Quod per hirandinem superbia designetur per Tobiam dicitur: Cum jactasset se, inquit, Tobias juxta parietem, et obdormisset, contigit ut ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora inciderent super oculos ejus, fieretque caecus (Tob. II). Unde Beda super Tobiam:

“Hirundo propter levem volatum superbiam cordis levitatemque figurat. Cujus immunditia confestim excaecat, nec enim videre permittit qualis fuerit.”

Quod autem per hirundinem contritio cordis intelligi debeat propheta demonstrat dicens: Sicut pullus hirundinis sic clamabo (Isa. XXXVIII). Intelligimus igitur per hirundinem quemlibet discretum doctorem, per hirundinis pullum clamantem discipulum, per clamorem mentis contritionem. Clamat pullus hirundinis, dum quaerit a magistro verbum praedicationis. Clamat pullus hirundinis, dum per confessionem magistro manifestat affectum contriti cordis. Si nosti clamorem hirundinis, nisi fallor, questum designat animae poenitentis. Clamor enim hirundinis est dolor poenitentis. Hirundo cibos residens non sumit, sed in aere haerens escas edit, quia qui terrena non diligit, remotus a terrenis coelestia quaerit. Garrula avis dicitur, quia querulosis orationibus saepius delectatur. Ideo flexuosos circuitus pervolat, ut ad diversa obedientiae praecepta mentem subjectus flectat. In nidis construendis, educandisque fetibus solertissima, nidum in alto construit, quia in fide passionis Christi spem fixam ponit, solers est in educandis fetibus, id est in docendis subjectis fratribus. Habet etiam quiddam praescium, quod deserat lapsura, nec appetat culmina. Quiddam etiam praescium habent quos vere poenitet, quia casum praesentis saeculi fugiunt, et permansura sine fine quaerunt. Hirundo ab aliis avibus non impetitur, nec unquam praeda est; rapaces enim aves nunquam hirundinem rapiunt, quia contriti corde nunquam daemonibus praeda fiunt. Hirundo maria transvolat, quia, quem vere poenitet, amaritudines et tumultus hujus mundi exire desiderat. Ibique hieme commoratur. Cum enim hiems ingruit et frigus accedit, tunc justus ad calorem charitatis transit, ibique patienter exspectat, donec frigus tentationis a mente recedat. Novit pia avis annuntiare adventus sui testimonio veris initium. Revertitur hirundo post frigus hiemis, ut annuntiet initium veris. Similiter justus post frigus nimiae tentationis revertitur ad temperantiam moderatae mentis, ut qui frigus tentationis evaserat, ad aestatem, id est dilectionis calorem moderate per ascensus boni operis accedat. Haec est igitur natura hirundinis, id est animae poenitentis, quae semper quaerit veris initium, quia in omnibus tenet discretionis et temperantiae modum. Ecce qualiter simplex avis eos instruit, quos ab initio divina providentia discretos facit.