CAP. LI. De coturnice, seu qualea ave.

Coturnices a sono vocis dictas constat, quas Graeci ortygas vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Hae adveniendi habent tempora. Nam aestate depulsa, maria transvolant. Ortygometra dicitur avis, quae gregem ducit; eam terrae propinquantem accipiter videns rapit, ac propterea cura est universis ducem sollicitaro externi generis, per quam prima caveant discrimina. Sola haec avis, sicut et homo, caducum patitur morbum. Coturnices adveniendi habent tempora. Nam maria transvolant aestate depulsa. Coturnix maria transvolans est anima omnia labentia calcans. Calor aestatis est ardor charitatis. Frigus Iriemis est tentatio refrigeratae mentis. Ab amore igitur proximi per mare mundi hujus transmeat justus ad amorem Dei, ut in calida regione semper maneat, qui semper calore dilectionis in semetipso flagrat, ut vitet frigus hiemis, procellas scilicet et ventos improvisae tentationis. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit. Terra sunt terrena desideria, maria mundi pericula, accipiter insidians diabolus per suggestionem tentans. Propinquantem igitur terrae accipiter videns rapit, quia eos qui terrena quaerunt, diabolus secum trahit. Praelatus igitur, qui gregem antecedit, diligenter provideat qua intentione terrena petat, utrum in suos usus ea redigat, an ad necessitatem fratrum ea quaerat, ne accipiter, id est diabolus eum rapiat, qui postpositis spiritalibus, terrenis inhiare non cessat. Propter quod cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem prima caveant discrimina. Duo sunt hominum genera bonorum, scilicet et malorum. Generis externi sunt homines perversi. Justi igitur perversos sibi praeponunt, dum casus et eventus eorum diligenter attendunt. Dum igitur haec attente considerant, prima peccandi discrimina considerando vitant. Haec avis sicut homo caducum morbum patitur, quia spiritualis homo sicut carnalis aliquoties peccare perhibetur, nec quoties peccat, moritur, quia ei poenitendi gratia non negatur. Unde scriptum est: Septies in die cadit justus (Prov. XXIV), nec tamen desinit esse justus. Quoties enim justus peccat, toties adjicit ut resurgat.