CAP. XIII. De capri natura.

Est animal quod dicitur caper, eo quod captet aspera. Nonnulli a crepitu crurum vocant, voluntque eas capteas vocitatas, quae sunt agrestes caprae. Has Graeci eo quod acute vident, dorcades appellaverunt. De quibus physiologus dicit quod amant montes altos, et pascuntur in convallibus montium. Est enim valde providum animal, praevidens omnia a longe nimis bene, ita ut si in aliqua regione homines viderit ambulantes, mox internoscit utrum sint venatores necne. Sic et Dominus noster Jesus Christus amat excelsos montes, hoc est prophetas, et patriarchas, et apostolos omnosque sanctos, et, ut in Canticis canticorum dicitur: Ecce fratruelis meus venit sicut caprea saliens in montibus (Cant. II). Hic est Dominus noster Jesus Christus, qui pascitur in Ecclesia per opera pietatis, quae faciunt fideles, ut in Evangelio suo dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare (Matth. XXV), et reliqua quae ibidem enumerantur laudabilia. Convallia vero montium Ecclesiam per diversa loca figurant, ut in Canticis canticorum: Convertere, fratruelis meus, et similis esto capreae, hinnuloque cervorum supra montes convallium (Cant. II). Caprea igitur acutissimam habens aciem oculorum, aspiciensque a longe venatorum insidias, significat Dominum nostrum Jesum Christum, quoniam ut, Scriptura dicit: Deus scientiarum Dominus est (I Reg. II); et alibi: Excelsus Dominus, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit (Psal. CXXXVII). Et sicut prudentissimus creaturam, quam creavit ad honorem sui nominis, prospicit, videt, et regit, antequam incidamus in laqueum diaboli nos interius praevidendo contegit, sed ne telis cogitationum premamur, innuit et suadet nobis alta montium petere, et sensus divinorum eloquiorum discutere, ut ibi quasi in speculo consideremus quid placeat, quid displiceat in nobis ipsis Conditori nostro. Nam sicut caprea venatorem praevidet, ita Dominus noster Jesus Christus longe ante prospiciens Judam proditorem, sic aiebat: Unua ex vobis me traditurus est (Matth. XXVI). Et manifestius: Juda osculo tradit filium hominis? (Luc. XXII).