|
Apes dictae vel quod pedibus se alligant, vel pro eo quod sine pedibus
nascuntur. Nam postea et pedes et pennas accipiunt. Hae solertes in
generandi mellis officio assignatas incolunt sedes, domicilia
inenarrabili arte componunt, et ex variis floribus favum condunt,
textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges
habent, praelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has
plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci; nam pro his creandis,
vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore, vermes
creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes ortae dicuntur
de bobus, sicut crabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis.
Castro [Castoras] Graeci appellant, qui in extremis favorum partibus
majores creantur, quos aliqui reges putant dici, eo quod castra ducunt.
Solae apes in omni genere animantium commune in omnibus sobolem habent,
unam omnes incolunt mansionem, unius patriae clauduntur limine domus,
communis est omnibus, labor, cibus, operatio, usus, fructus et volatus.
Quid plura? cum communis sit omnibus generatio, integritas quoque
corporis virginalis omnibus est communis, et partus: quoniam nec inter
se ullo concubitu miscentur, nec libidine solvuntur, nec partus
quatiuntur doloribus, sed subito maximum filiorum examen emittunt, et
foliis atque herbis ore suo legentes prolem sibi procreant. Ipsae sibi
regem faciunt et ordinant. Ipsae populos creant. Et licet positae sub
rege sint, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicis tenent, et
fide devotionis affectum, quia regem tanquam a se substitutum diligunt,
et toto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur, quia in sorte
eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus
deterior praefertur. Apibus autem rex, naturae claris formatur
insignibus, ut magnitudine corporis et specie, quodque in rege
praecipuum est, morum mansuetudine. Nam etsi habet aculeum, non tamen
utitur eo ad vindicandum; sunt enim legis naturae non scriptae litteris,
sed impressae moribus, ut leniores sint ad puniendem qui potestate
potiuntur majori. Sed et apes quae non optemperaverunt legibus regis,
poenitentiae condemnatione se multant, ita ut immoriantur acculei sui
vulnere. Quod Persarum populi in se dicuntur observare, ut pro commissi
pretio seu magnitudine ipsi in se propriae mortis exsequantur
sententiam. Itaque nulli regem, nec Persae qui gravissimas habent in
subditos leges, nec Indi, nec Judaei, nec Sauromatae tanta, quanta apes
reverentia devotionis observant, ut nullae e domibus exire audeant, nec
in aliquos procedere pastus, nisi rex prius egressus fuerit, et volatus
sibi vindicaverit principatum. Processus autem est per rura redolentia
ubi inhalantes floribus horti, ubi fugiens rivus per gramina redolentia,
ubi amoena riparum. Illic ludus alacris juventutis, illic campestre
exercitium, illic curarum remissio, opus ipsum suave de floribus et
dulcibus herbis, fundamenta castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud
est favus nisi castrorum quaedam species? Denique ab his praesepibus
apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et
gratiae, quantum habent crates favorum? in quibus minutae atque rotundae
cellulae conjunctione sui invicem fulciuntur. Quis architectus eas
docuit hexagona illa cellularum in discreta laterum aequalitate
componere, ac teneras inter domorum septa ceras suspendere, stipare
mella, et intexta floribus horrea nectare quodam distendere? Cerneres
omnes certare de munere, alias invigilare quaerendo victum, alias
sollicitam castris exhibere custodiam, alias futuros explorare imbres,
et speculari concursus imbrium, alias de floribus fingere ceras, alias
de floribus internum rorem colligere, nullam tamen alienis insidiari
laboribus, aut raptu vitam quaerere, atque utinam raptorum insidias non
timerent. Habent tamen venena sua, et inter mella fundunt venenum, si
fuerint lacessitae, animas quoque in vulnere ponunt ardore vindictae.
Ergo mediis castrorum vallibus humor ille recens infunditur, paulatimque
et processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio,
et coalitu cerae florumque odore flagrare mellis suavitatem incipit.
Merito quasi bonam operariam Scriptura sic apem ut formicam praedicat,
dicens: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce
sapientiam (Prov. VI). Quasi dicat: Vide quam diligenter et provide
operata est, et ejus imitare operationem. Operationem namque venerabilem
meditatur apes, cujus laborem et reges et mediocres ad salutem sumunt.
Appetibilis enim est sanctificatio omnibus et chara. Audis quid dicat
propheta. Mittit itaque te ut apiculae illius sequaris exemplum,
imiteris operationem. Vide quam laboriosa sit, et quam grata. Brevis in
volatilibus apis, et initium dulcoris habet fructus illius (Eccl. XI).
Fructus itaque ejus ab omnibus desideratur et quaeritur, nec pro
personarum diversitate discernitur, sed indiscreta sui gratia regibus
pariter ac mediocribus aquali suavitate dulcescit. Nec solum voluptati,
sed etiam saluti est. Fauces enim obdulcat, et curat vulnera. Interius
quoque medicamentum infundit ulceribus. Itaque cum sit infirma robore
apis, valida tamen est vigore sapientiae, et amore virtutis. Denique
apes regem suum summa protectione defendunt et perire pro eo pulchrum
putant. Rege incolumi mens omnibus una, amisso rupere fidem. Incolumi
enim rege nesciunt mutare judicium, mentem alio inflectere. Amisso rege
fidem servandi muneris derelinquunt, atque ipsae sua mella diripiunt,
quod is, qui hujus muneris habuit principatum, interemptus est. Itaque
cum volucres aliae semel tantum quotannis edant fetus, apes bis aut ter
nova producunt agmina, et ideo miranda animantibus caeteris fecunditate
praeponderant.
|
|
