LIBER QUARTUS.

De proprietatibus et epithetis rerum,
serie litteraria in ordinem redactis.


CAP. I. De his quibus prima littera est A.

Ablactatus a mamilla per amarum separatur, patri redditur, et validiori cibo utitur.

Abies est arbor alta, procera, coma pulcherrima.

Accipiter agrestis vel sylvester aves domesticas rapit, captas continuo devorat; ut plumescit, requirit loca opportuna unde non extrahitur, abjectis plumis sylvestres aves capit, columbam persequitur, praedam Domino servat. Domesticus in sinistra geritur, ut volet ad dexteram, compedibus constringitur, corrigia ligatur; quae cum non rupta, sed soluta est, volare permittitur; visa carne redit ad Dominum

Acinus in nigredinem vertitur, odorem vini retinet, fetorem emittit.

Activa vita praedicat, sollicita est, finem habitura fructuosum, operibus instat, martyrium subit, periculosa est.

Acus gracilis est, rigida, teres, uno capite acuta, et altero perforata, consuendi officio apta.

Adamas insecabilis et indomabilis est, ferrum attrahit, auro vel alio metallo non retinetur, sed chalybe, et tantum sanguine hirci comminuitur.

Adeps omnis Domini est jure perpetuo, crassitudo interior est cordis vel ventris, jecoris vel hepatis, renum vel renunculorum.

Aer rarus est, mobilis, avibus plenus, facile corrumpitur, spiraculum est viventium, nubibus obscuratur, sole illuminatur, hieme condensatur, vento agitatur, aestate serenatur, nubilosus significat pluviam futuram.

Es et aethiops, et aestas habentur in littera E.

Ager a nocuis purgatur, stercoratur, multipliciter aratur, rastro aequatur, seminatur, semen operitur, fossis circumdatur, sepitur, vacare permittitur, signa ad fugandum aves in eo ponuntur.

Agricola mane consurgit, vilibus induitur, boves jugo sociat, stimulo boves sollicitat, tempora arandi et seminandi observat, tempestatibus aeris non abigitur, rectum sulcum facit, instante vespera domum revertitur, jactum semen patienter exspectat.

Agnus innocens est et pius et simplex, inter multas matrem cognoscit, solo balatu illam cognoscit, matri simillimus est et immolationi aptus; immolandus non clamat. Mater ejus lac praebet ad fomentum, et lanam ad vestimentum, carnem ad esum. Tondendus silet, ungulam findit et ruminat.

Ala gemina est, dorso infigitur, volucrem sublevat.

Alba vestis sacerdotalis corpus operit, est in manicis stricta, inferius lata, linea est.

Alveus aquam continet, profundus est, alluvione dilatatur.

Amygdala dulcis est cibus aegrotantium, dura et aspera testa tegitur.

Ancilla, humilis, obediens, verecunda, timida, fidelis, sollicita, inculta, non habet potestatem.

Anchora fortis est, adunca, ferrea, in portu jacitur, funem habet, navem retinet contra procellas, vix evellitur.

Angelus purus natura, fidelis custodiendo, reconciliator gratiosus, obediens exsequendo, contemplativus favendo, activus nuntiando.

Annulus principio caret et fine, rotundus est, lapide decoratur, digitum circuit et stringit, digitum ornat, strictior non congruit, largior decidit, desponsandis et consecrandis virginibus aptatur, sigillis regiis apponitur.

Annus quatuor temporum vicissitudine variatur, duodecim mensibus distinguitur, in se revolvitur, in se nascentia consumit.

Anseres silvestres in altum et inordinate volant, omnes sunt cinerei coloris, assiduitate clangoris noctis testantur vigilias, simul habitant, saepius conclamant. Domestici seipsos rostris lacerant, cum sentiunt hominem clamant, varii et nivei coloris sunt, seminibus jactis nocivi.

Apis sine coitu nascitur, de putri bove oritur, sollicita est, floribus pascitur, gregatim volat; alii, non sibi laborat, occisas et mortuas abjicit, cito laeditur, frigori inimica, exterius aspera, interius habet dulcedinem, munditiam diligit. Cum pungit, aculeum amittit; quo amisso nunquam fructum facit.

Aqua communis est, sordes lavat, in ima fluit, alveum non deserit, in mare revertitur, omne diluvium sequitur, frigida naturaliter, vino mista valet aegris, cum hordeo cocta sanior est, terrae mista lutum facit, est pauperum potus, clara est pro speculo, sitim sedat, vestigium navis non retinet, ignem exstinguit.

Aquila ab acumine oculorum dicta, quia solis radium irreverberato oculo ac visu intuetur, pullos non sic solem contuentes, quamvis suos, abjicit. In aere alto volans pisciculos in mari conspicit, quos celeri descensu raptos devorat, caeteris altius volat, rostrum in senectute nimis crescens ad petram excutit, et rejuvenescit, in arduis nidificat, trans maria sentit odoratu cadavera, de rapto vivit, et amethysthum ponit in nido, qui fugat venenum.

Aquilo aquas congelat; unde aquilo quasi aquas ligans, frigidus est, flores laedit et herbas, a septentrione flat.

Aranea septem pedes habet, veneno tabet, seipsam eviscerat, de visceribus suis telas texit, irretit muscas, sugit muscas, et sic aret et moritur; turgida est, in aerem se sua tela sine alis aut alio adminiculo erigit.

Aratrum de ligno et ferro fit, terram findit, ab agricola tenetur, terram meliorat, in campo dimittitur.

Arbor, quanto altius radicem figit, tanto firmius haeret, umbram facit, in aestate viret, floret, fructificat, in hieme marcescit, superfluis abscissis magis et uberius fructificat.

Arca fuit de lignis setim, intus et foris auro vestita, in latitudinem habuit cubitum et semissem, in lateribus singulis duo annuli aurei, in annulis vectes de lignis setim deaurati. In ea erant tabulae et virga Aaron, Deuteronomium, urnaque cum manna.

Arcus medium habet immobile et inflexibile, duo extrema mobilia; sinistra manu tenetur, si diu tenditur lentescit, cito laeditur, in ipso durum per molle temperatur; chorda tenditur, sagittam emittit.

Areolae concavo fiunt lapide, aquam ad hortum vehunt.

Aries duo cornua habet in fronte; dum viget lascivus est, gregem praecedit, gregem tuetur cornibus, regit gregem et fecundat.

Argentum candidum est, mundum, dulcem habet tinnitum, attractivae naturae est.

Arrha pars est pretii, confirmatio contractus, certitudo habendi rem.

Asinus silvester, id est onager, ferus est dente, loca horrida inhabitat, canes insequentes lacerat. Domesticus a fero perfoditur, nullum dente petit, stolidus est, in posterioribus fortior, in anterioribus debilior, crucem in dorso gerit, in juventa aetate pulcher, in senectute turpis, horrendum clamat, luxuriosus est, segnis est, carduis delectatur, mitis est, aculeo pungitur, lyra delectatur, ei primum insedit homo.

Aspis veneno nocet, in cavernis habitat, cauda obturat unam aurem, terra alteram, contra incantatores; si quem percutiat statim obdormit, et ita cum perimit.

Athleta comam in rotondum tondet, oleo caput ungit, se vestibus non onerat, omni parte se custodit, rubris induitur, arma firmiter tenet, molestiis non cedit, spe victoriae adversarium quiescere non desinit, in pugna perseverat, terminos non egreditur, ad victoriam semper oculum habet.

Auceps diversa habet retia, laqueos et viscum, loca avibus frequentiora quaerit, laqueos occultat, et seipsum abscondit, voces avium simulat, quandoque per unam decipit alteram, captas praeter unam sibi incorporat.

Aurora fugat tenebras, rutilat, diem ministrat, surgento sole obscurior est, inter noctem et diem media; dum rubet, signat pluviam futuram.

Aurum inter omnia metalla pretiosissimum, solidum est, visum fovet, quanto rubicundius, tanto melius, per fornacem purgatur, splendidum est, et regibus aptum.

Auster ventus calidus est, solvit gelu, florem nutrit, a meridie flat.

Autumnus quae in anno nata sunt, colligit, arbores nudat et agros, fructibus abundans est, flores tardos et inutiles producit.