CAP. III. De his quibus C est prima littera.

Cadaver, putridum, fetidum, cibus est vermium.

Caepe lacrymas provocat, diversis operculis tegitur, cito putrescit.

Caladrius seu charadrius avis, quae posita ante aegrotum, si respicit eum, totum ebibit morbum, et convalescit aegrotus; si non velit respicere, signum est mortis.

Calamus est concavus, fragilis, levis, scribendi officio aptus.

Calceamenta pedes tegunt et muniunt, laxiora non congruunt, strictiora laedunt, pedi circumligantur.

Calcedonius seu carchedonius colorem pallentis lucernae habet, sub die fulget, in domo obscurus est, scalpentium artibus resistit, radio solis vel fricatione digitorum excandens, paleas ad se trahit.

Calculus lapis durus est, volubilis, planus, rotundus, in fluminibus invenitur, in aqua non mollescit.

Calor dissolvit, aperit, cogit, fovet, nigrorem inducit, et nimius urit, et exsiccat.

Camelus ingens corpore, onifer est, gibbosus, et deformis, se ad onerandum inclinat.

Campana somnolentos excitat, horas designat, in imo lata, in summo stricta, si argentum admisceatur dulcius sonat.

Campus est locus capax, incultus, spatiosus, floribus et pascuis uberrimus.

Candela ceram habet et stupam, lumen praebet, seipsam consumit, directa est, plana, longa, superius arcta, inferius lata, subtus perforata et concava.

Candelabrum in templo fuit ex auro purissimo; ductile, hastile ejus ferreum, vestitum quinque calamis aureis; in capitibus calamorum scyphi in modum nucis, lilia de fundo scyphorum procedebant, sphaerulas desuper scyphos sex brachia cum hastili, ferrea, vestita calamis aureis septuaginta. Partes habuit in summo, stipitem inferius, quo nitebatur, septem lucernas, septem infusoria, septem emunctoria.

Canis latroni est infestus, caecus nascitur, nullum cognoscit nisi eos inter quos habitat, linguam habet medicinalem, sagacitatem mirabilem, fidelitatem commendabilem, lupos et fures arcet, odoratu viget, dentes habet acutissimos, sanguinem lingit, rapidae famis est, ad vomitum redit, ossa rodit.

Cantus pigros excitat, devotos incitat, concordiam retinet.

Capilli teretes sunt, graciles, caput ornant, firmiter radicantur.

Capra ruminat, pedem findit, fetida est, in pascendo duos pedes sursum erigit, de ejus pilis fit cilicium, hirsuta est, immolatur, in summis pascitur.

Caprea munda est, visu acuta, pedem findit, et ruminat, gressu velocissima, in summis pascitur.

Caput eminentissimum membrum est, et caeteris principalius, quinque sensus continet, capillis ornatur, collo superponitur.

Carbo de mortuo reviviscit, de nigro in ruborem vertitur, favillas generat, et dum resolvitur, cinerea.

Carbunculus lapillus lucidissimus est, tenebras noctis fugat, in terra Evilath invenitur.

Carcer tenebrosus est, fetidus, horribilis, profundus, poenalis, solitarius.

Caro fragilis est, suadet et concupiscit adversus spiritum, pravos motus gignit, infirma est.

Casia herba quae et fistula in aquis nascitur, concava est, in immensum crescit.

Castrum in tuto locatur, fossis munitur, muris circumdatur, propugnaculis ambitur, in eo sunt defensores, arma, victualia, speculatores.

Catena ponderosa est, ferrea, dura, constringit, moveri non sinit, in ea annulus complectitur annulum.

Cathedra doctorum est sedes, quatuor quibus sustentatur, pedes habet.

Cedrus in Libano nascitur, alta est, sterilis, odorifera, ejus resina litum non putrescit, neque vetustate corrumpitur, quantum in auras se extollit, tantum radicatur in terra, firmiter haeret, imputribilis est, ejus odor serpentes fugat, vel occidit.

Cera sicca est, in favo latet, pura est, fragilis, ad ignem mollefit, tenax et mollis formam sigilli recipit, tumorem reprimit, odorifera est et pallida.

Cerebrum in capite est, citra mortem immolabile [f. inviolabile], sedes est memoriae, intellectus vis, et rationis.

Cervical quadratum, breve, bysso insuitur, plenum levissimis plumis, capiti supponitur.

Cervi a patria ipso tempore amoris discedentes, ordinate incedentes, alter alterum portat cornibus dorso impositis, per dumeta illaesi evadunt, serpentes de cavernis extrahunt, serpentem extractum comedunt, et hausto fonte visum recuperant, superflua cornua deponunt, et juvenescunt, ludunt, ruminant, et findunt ungulas.

Chrisma ex balsamo et oleo consecratur, eo sacerdotes et reges inunguntur.

Christus vili pretio appretiatus, oravit cum sudore sanguineo, a discipulo traditus, vilissime detentus, ligatus, alapis caesus, flagellatus, falsis testibus accusatus, reus mortis dictus, barba ejus vellitur, ut dicit glossa super Isaiam:

“Coram Pilato a multis accusatus, ab Herode spernitur, alba veste induitur, latro pro eo eligitur, injuste damnatur, chlamyde coccinea induitur, spinis coronatur, arundine caput ejus percutitur, propriis vestibus exuitur, crucem sibi bajulat, crucifigitur, blasphematur, aceto potatur, clamans et flens emisit spiritum, lancea latus ejus perforatur, imponitur sepulcro.”

Christus etiam est templum Salomonis, botrus de terra promissionis in desertum translatus, columna ignis et nubis, David est quem Saul id est Judaicus populus voluit transfigere, sed plantata est lancea ad parietem, et illaesus evasit, hircus emissarius, et immaculatus, geminus passer quorum unus immolatur, et alter avolabat, propitiatorium, agnus immaculatus, summus sacerdos qui semel introivit in Sancta sanctorum, vitula rufa, serpens in palo erectus, Samson fortis, verus Salomon, David manu fortis, vel aspectu desiderabilis, Isaac ferens ligna, verus Josue, Joseph pulchra facie et decorus aspectu, Eliseus magnus coaptans se puero.

Chrysolithus lapillus aureum fulgorem habet, ardentes scintillas videtur emittere.

Chrysoprasus vel chrysopassus lapillus viridis, aureaeque naturae, qui in India nascitur, quidam etiam est purpureus cum aureis guttis.

Cicatrix vestigium vulneris est, de facili renovat vulnus, cauterizat carnem, dolorem retinet.

Ciconia veris est nuntia, serpentibus inimica, societatis amica, maria transvolat, in Asiam collecto agmine pergit, coturnices eas duces praecedunt, eximia illis circa filios pietas est, adeo pullos in nidis fovent, ut assiduo incubatu plumas deponant, et per quantum tempus filios nutriunt, per tantum a filiis nutriuntur.

Cilicium de pilis caprarum fit, vermes nutrit, fetidum est et pungitivum.

Cinnnamomum corticem habet ad modum cannae, in medio Aethiopiae gignitur, frutice brevi, duorum cubitorum, colore cinereo vel subnigro, crassum despicitur, gracilius carius est, virgam habet rotundam et gracilem: cum frangitur, visibile evolat spiramentum in modum nebulae vel pulveris.

Cinis de lignis fit per ignem, minutus est et ponderosus, pannos lavat, fit optimus de sarmentis, id est de vitium putamine.

Cisterna profunda, frigida, pluviae exceptiva, aquae conservativa.

Cithara de corio fit animalis mortui super lignum extenso, ordinatae chordae ab interiori reddunt sonum; si nimis tenduntur, rumpuntur; si minus raucescunt, plectro temperantur.

Clavis intromissoria est, magnam seram evolvit, ostium aperit, strepitum facit.

Claustrum carcer est spontaneus clericorum, locus quietis, securum efficit de externis, laetum de internis, certum de aeternis, si corpus compescit, tamen mentem exhilarat.

Clibanus rotundus, solidus, candidus, demissus, patulus, obscurus.

Coccum bis tinctum erat, colorem habens ignis.

Coelum quae in eo sunt celat, sedes Dei est, locus angelorum et beatarum animarum, quietum, pacificum, altum, leve, molle, suave, planum.

Collum capiti adhaeret, longum est, caput corpori jungit, cibum ad corpus trahit, per ipsum formatur vox, planum est, candidum, teres.

Columba simplex est, osculis instat, felle caret, pedes rubros habet, visum prae caeteris avibus habet acutum, nullum ore vel unguibus laedit, pauper est, pullos rostro pascit his quibus pasta est, morticinio non vescitur, puro grano vescitur, alienos pullos ut suos fovet, super fluenta residet, ut accipitrem videat venientem, in petris nidificat, alis se defendit, gregatim volat, fecunda est, gemitum pro cantu dat, geminos pullos nutrit.

Columna capitellum habet, stilum, basim, aedificium sustinet; fortis est, directa, gracilis, longa, rigida, detorta, plana.

Consecratio Ecclesiae sic fit: Reliquiae asportantur, et virginti una cruces mox fiunt in parietibus, corpora extrahuntur, episcopus ad ostium pulsat, ecclesiam ambit, ter aspergendo eam aqua benedicta, intus etiam aspergitur aqua, vino, sale, cinere, caerei duodecim in parietibus juxta cruces, vel imaginem apostolorum ponuntur et illuminantur, alphabetum in modum crucis in pavimento scribitur, thus super altare crematur, altare chrismate inungitur, operitur, ornatur, missa celebratur, vexillum ecclesiae superponitur.

Cophinus vilis est exterius, de juncis et foliis palmarum intexitur, vas stercoratum est.

Cor a sinistris est, et citra mortem inviolabile, sedes est caloris in medio corporis; est sedes animae, et solius Trinitatis habitaculum.

Cornu de carne est, firmiter haeret, carnem excedit, durum est, sed mollius osse, durius carne, rigidum et lucidum.

Corona principio caret et fine, totum caput ambit, floribus intexitur, caput ornat, crines castigat, latior decidit, strictior non aptatur, transposita non congruit.

Corrigia longa est, tenuis, de mortuo animali fit, totum corpus ambit, membra constringit, clavos habet, vestes constringit et castigat, ingressam habet quasi portam, pertusa acu fibulae stringitur vel relaxatur.

Cortinae de quinque coloribus erant, decem erant, operiebant una aliam, ansulas habebant, ornabant (Exod. XXVII, XXXVI).

Corvus niger est, cadaveribus pascitur, primum in cadaveribus oculum petit, et sic per oculum cerebrum extrahit, de rapto vivit, rauca voce clamat, clamosus est, fetus nisi nigrescant non nutrit, nidum ex multis in unum congerit.

Coturnix a sono vocis dicta est qualea, amoenitatis tempora avet; aestate repulsa, maria transvolat. Haec sola avium sicut et homo caducum morbum patitur.

Crater est tornatilis, rotundus, profundus.

Cremium siccum est, contrahitur, per ignem crematur, ut ignis sanguinem extrahat.

Cribrum purum ab impuro separat, grossa retinet, minuta expellit.

Crux, serpentis aenei palus, ligna Isaac, scala Jacob, virga Moysi, lignum Marath, signum Tau in superliminari domus, ligna Sareptanae, sycomorus Zachaei, coccineum filum Raab, clavis David, vectis in quo botrus deportabatur. Quatuor habuit partes, ex quatuor lignis fuit composita, oliva, cedro, palma, cypresso. Pellit phantasmata, delet venialia, in modum crucis currunt per maria naves, volant aves in aere, natant homines, fiunt ecclesiae et cucullae.

Cultellus manubrio tenetur, ferro incidit, vagina custoditur.

Currus quanto plus oneratur, tanto plus stridet; quatuor rotis volvitur, vestigia relinquit, difficile vertitur, temonem habet, unctus facile currit, scalas habet hinc et inde, in rotis radios habet.

Cygnus natans collum erigit, fortis est in alis, carnem nigram habet. A canendo est appellatus, longum collum habet, plumas candidas, instante morte pennam in cerebro suo figit, et dulcissime canit. Fertur hyperboreis partibus olores plurimos advolare, et praecinentibus citharoedis admodum apte canere.

Cypressus odorifera est, medendis corporibus apta, et venustatem comae nullo impulsu deponit.