|
In virtute sanctae crucis et in sacramento altaris magna est
convenientia et magna efficacia, cum per utrumque excludantur contraria,
et renovetur et sanctificetur Ecclesia. Duplici autem renovamur ratione,
ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim
potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec
poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus
exspoliari, sed supervestiri (II Cor. V). Unde filiis Zebedaei
petentibus ut unus sederet ad dexteram et alius ad sinistram dictum est:
Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? (Matth. XX.) Quasi
diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut
postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, quod est indui
novitate. Hoc enim non est meum dare vobis, id est veteribus, sed quibus
paratum est a Patre meo (ibid.), id est innovatis. Propterea et ipse
Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde
glorificari in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate,
deinde indueret nos sua novitate. Prius enim legitur crucifixus, deinde
titulus superpositus. Sic enim scriptum est: Bajulans sibi crucem exivit
in eum qui dicitur Calvariae locum, ubi crucifixerunt eum. Scripsit
autem et titulum Pilatus et posuit super crucem (Joan. XIX). Est enim
septiformis vetustas nostra; est et septiformis virtus sanctae crucis et
efficacia. Sunt enim quatuor corporis abominationes, et tres mentis
corruptiones. Unde propheta: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt
(Psal. XL). Corrupti sunt mente, et abominabiles facti corpore.
Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per
curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per
iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu
seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde
propheta ingrediebatur ut videret (Psal. XL), ecce curiositas; Vana
loquebatur (ibid.), ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem
sibi (ibid.), ecce iniquitas. Egrediebatur foras (ibid.), per libidinem.
Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali,
per superbiam; in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam.
Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas
et profundum, et tres in titulo distinctiones: Jesus, Nazarenus, Rex
Judaeorum (Jean. XIX). Latitudo misericordiae fuit in Christi passione.
Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione.
Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et
in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera
manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus
omnia praedicta fecit; sed cum in fine judicabit, manifesta erit, sicut
scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens (Psal. IX). Unde et in
quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De
quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo
est: Unde et memores, Domine, etc. Item in passione contemptus fuit sui,
in resurrectione, contemptus mundi; in ascensione, amor Dei; in occulta
potestate, timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem; contemptus
mundi, curiositatem; amor Dei, iniquitatem; timor, libidinem. De tribus
distinctionibus tituli: in Jesu fides intelligitur, sine qua nemo
salvatur; in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo
fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior
via, quae reges et sacerdotes facit. Fides autem illuminat rationem quam
superbia excaecabat, et excludit superbiam. Spes sublevat aeternorum
concupiscentiam quam avaritia inclinabat, et excludit avaritiam.
Charitas temperat et ordinat iram, quam invidia corrumpebat, et excludit
invidiam. Sic igitur virtute sanctae crucis et efficacia exuimur nostra
vetustate, et induimur Christi novitate. Ideo Dominus Jesus libenter
crucem suam bajulabat, per quam de principe hujus mundi triumphabat, per
quam regnum mortis et peccati destruebat, et ad Ecclesiam gratiam et
benedictionem transferebat. Unde Jacob filios Joseph benedicturus, cum
major ad dextram et junior ad sinistram esse positus, facta cruce super
minorem posuit dexteram, et super majorem sinistram, significans in
Spiritu santo Spiritus sancti gratiam per virtutem sanctae crucis ad
Ecclesiam transituram. Similiter et sacramento altaris renovatur
Ecclesia et sanctificatur. Sunt autem septem quae in sacramento altaris
utiliter attenduntur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia,
quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa
missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus vivorum, et
requies defunctorum. Praemittitur autem quasi prologus oratio et
invocatio Trinitatis, in quo praelibatur et ostenditur quae sit causa
missae sequentis: Suscipe, sancta Trinitas. Ibi enim continetur ut
sanctis proficiat ad honorem, nobis ad salutem, etc. Tripartita est
differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt
tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia de tempore,
id est pro vivis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt quidem tres partes
Ecclesiae. Pars quaedam est in exsultatione, pars in peregrinatione,
pars in exspectatione, In exsultatione sunt sancti, qui Christi vestigia
sunt secuti. In peregrinatione sunt vivi, qui subjacent tempori, id est
vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc.
(Rom. VIII). In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant
requiem. Secundum harum trium partium differentiam sunt tres
differentiae missarum et finium et officiorum. Finem enim alium habet
missa pro sanctis, id est Ite, missa est; alium missa de tempore, id est
Benedicamus Domino. Alium missa pro fidelibus defunctis, id est
Requiescant in pace. In fine missae pro sanctis, invitatur ad illam
gloriam in qua jam sancti requiescunt. Ite, missa est, quasi dicat;
Hostia a Patre ad nos missa est, vel a nobis ad Patrem remissa est; ideo
Ite id est festinate, sicut dicit Apostolus: Festinemus ingredi in illam
requiem (Hebr. IV). Finis vero missae de tempore hortatur nos, qui sumus
in tempore, ut benedicamus Domino in adversitate et prosperitate, id est
in omni tempore. Unde David: Benedicam Dominum in omni tempore (Psal.
XXIII); et alibi: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem
per noctem (Psal. IX). In mane prosperitas, quae non ex meritis nostris,
sed ex misericordia sola datur. In nocte adversitas, quae in veritate
pro meritis redditur. In fine missae pro defunctis eis optamus requiem,
et in principio petimus: Requiem aeternam dona eis, Domine, etc. Virtus
missae, crux Christi est, quae sacramentum altaris et omnia Ecclesiae
sacramenta consecrat et sanctificat. Septem ordines crucis sunt in ferie
Canonis, quos Spiritus sanctus mira sapientia ordinavit. Primus ordo est
a Te igitur usque ad Quam oblationem; secundus, a Quam oblationem usque
ad Qui pridie; tertius, a Qui pridie usque ad Unde et memores; quartus,
ab Unde et memores usque ad Per quem omnia; quintus, a Per quem omnia
usque ad Per ipsum: sextus, a Per ipsum usque ad Pax Domini; septimus, a
Pax Domini usque ad finem. In singulis ordinibus sunt causae profundae
et rationes quae rationabiles movent quaestiones; quas Spiritus sanctus,
cui vult, prout vult, claudit, cui vult aperit, sicut scriptum est: Huic
ostiarius aperit (Joan. X).
|
|
