CAP. XVII. Quod bonis sit optima religio.

Bonis est optima religio. Bonos facit rerum distributio, meliores mundi renuntiatio, optimos autem, religionis cohabitatio. Mundus bonis est pessimus, religio vero bonis et malis est optima. Facit enim quandoque de malo bonum, de bono meliorem, de meliori optimum, et hoc fit quando visitat impium Deus. Unde Psalmista: Visitasti terram et inebriasti eam (Psal. LXIV). Visitat Deus et bonam et malam terram, terram meliorem, et terram optimam. Per timorem terram malam visitat, bonam per incipientem charitatem, meliorem per abundantem, optimam per perfectam. Visitat Deus terram malam, quando aliquis timore judicii compungitur, et ab illicitis abstinet. Bonam vero per incipientem charitatem visitat, quando sua distribuit aliquis, renuntiat mundo, mutat habitum, tenet pacem cum fratribus suis, nisi calumnietur ab aliquo; si autem calumnietur, calumniam non patitur, sed adhuc leviter turbatur, irascitur et odit. Claustri taedium non aequanimiter portat, vilitatem et identitatem ciborum abominatur. Cibus vero animae, quod est verbum Dei amarus videtur ei, si aliquoties arctius corrigatur. Sic filii prophetarum cum venissent ad domum Elisei, praecepit Eliseus coquo suo ut refectionem eis pararet. Cum autem gustassent illi pulmentum in herbis coctum, et invenissent amarissimum, coeperunt clamare: Mors est in olla homo Dei, mors est in olla homo Dei (IV Reg. IV). Olla Elisei differt ab Aegyptiis ollis. Illae quidem carnium sunt, haec pulmentorum herbaceorum. Illae adipe pinguium condiuntur, unde procedit iniquitas, haec Elisei farina dulcoratur, quae est charitas. Illarum dulcedinem sequitur amaritudo, hujus vero amaritudinem sequitur suavitas. Surgens Eliseus accepit farinam quam ipse habebat, et posuit in ollam, et sic factum est dulce, quod prius amarum exstiterat. Eliseus qui solaris interpretatur. Christum designat, cocus doctores, pulmentum verbum Dei, farina charitatem. Ponit ergo Eliseus farinam in pulmento, quando aliquis per abundantem charitatem visitatur a Domino, ut cui grossior cibus fastidio prius exstiterat, vel qui leviter irasci consueverat aut obedientiae contradixerat, nunc obediat, frugalitatem sequatur, inimicum diligat. Abundat enim charitas, cum diligitur inimicus, sed non est perfecta, nisi parata sit mori pro proximo. Nemo enim charitatem habet majorem, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis (Joan. XV). Perfecta vero charitas inimicum diligit, pro proximo mori non pertimescit, haec foras mittit timorem, haec Dominum diligit et sustinet. Unde Psalmista: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI). Exspecta per spem, ne desperes per timorem, viriliter age per incipientem charitatem, et confortetur cor tuum per abundantem, ut sustineas Dominum per patientiam perfectae charitatis. Sic igitur bonis est optima religio quia ducit ad perfectionem. Sufficiant nunc quae de novem beneficiis religionis dicta sunt, ut adhuc aliquid quasi in transitu de cohabitatione ejusdem breviter tangamus.