|
Inter abusiones hujus saeculi sola major est senis obstinatio, qui morti
proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus
positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec
ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult
eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus
dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem
denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex
incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex
certitudine senectutis non obstinatio, sed humilitas sequi deberet. Sed
forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, difficile rumpitur.
Triplex funiculus, est pravae consuetudinis usus, qui ex tribus
conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operationi ab otiosis
complicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam
fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud
agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur?
Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine,
circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur,
consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat,
qui dicebat: Anima mea erepta est de laqueo venantium, laqueus contritus
est, et nos liberati sumus (Psal. CXXIII). Absalon vero crinibus
inhaerens quercui (II Reg. XVIII), duritiam designat cujuslibet
obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae
quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia
pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem
nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse
comprobatur. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem
mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens
suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur.
Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus
inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena
peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor
ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus lapidum magnus
super eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine
gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum super eum fuerit, qui per
obstinationem usque in finem cor impoenitens gessit. Sunt etiam tres
species obstinatorum. Prima scilicet eorum, qui non penitus obstinati ex
correctione proficiunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores
fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex
correctione Manasses factus est melior (II Par. XXXIII); Nabal ex
commonitione deterior (I Reg. XXV); Pharao ex afflictione durior (Exod.
VIII). Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus
Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam
claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in
claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis obedientiae scilicet
et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras
non permittuntur, fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant,
correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de
necessitate virtutem. Quos igitur perversos propria fecit voluntas,
devotos reddit per correptionem aliena potestas. Nabal vero designat
quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui
pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum Dei non
propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio,
adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie
increverunt servi, qui fugiunt dominos suos (I Reg. XXV). Perversi
quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum multiplicari,
timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul
dejici, id est perversos praelatos honore praelationis privari. Sed
quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur
aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a
David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis.
Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed
ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor
Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in
peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub
perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari
promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in
aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est
eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae
doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae
ierunt cum illa (ibid.). Quinque pedissequae ejus, sunt quinque corporis
sensus, qui quasi puellae pedissequae cum Abigail gradiuntur, dum per
munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao
vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit (Exod.
I), illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, nec
culpam dimittunt; nec tamen in columbino spiritu contritionem, sed in
voce corvina dilationem quaerunt. Quorum terra diversis plagis
affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis
induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum
causis aliquis carnaliter sentit. Terra ranas producit, cum in aliquo
garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomia siquidem et cyniphes, sunt
importuni mentis impetus et canini mores. Mors pecorum, mortem designat
cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili
intellectu carent. Sic enim homo comparatus est jumentis insipientibus,
et similis factus est eis (Psal. XLI). Sexta plaga est cum tument
vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument
odio et ebulliunt ira. Plaga vero grandinis in fructibus, iniquitatem
manifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas
animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se
extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum, caecitatem designat
animarum, quae palpabiles comprobantur, dum perversa, quae mens cogitat,
opere perpetrantur, hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest.
Nota, quod inter plagam grandinis, et plagam tenebrarum, media ponitur
plaga locustarum. Ab iniquitate enim, quae designatur per grandinem, fit
quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima
vero plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis, sunt
moraliter voluntas et intentio cujuslibet operationis, dum enim voluntas
et intentio corrumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum morte
percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui
carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est
omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias
manifestus, ad omnia mobilis, luce veritatis carens, et ideo seipsum
palpans.
|
|
