|
Quoniam de curiali monacho pauca dicturi sumus notandum fateor ut de
canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit
habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non affectent
vestibus placere, sed moribus. Cum ergo dicitur curialis monachus, ex
adjuncto designatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum
consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui
secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari.
Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne
consentias. Ordo claustri et ordo curiae diversus est valde. Ibi sedes
in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem (Psal.
VIII); hic audis: Non sedi cum concilio vanitatis, et cum impiis non
sedebo (Psal. XXV). Ibi dextera tua repleta est muneribus (ibid.); hic
lavas inter innocentes manus tuas; ibi pauperum res violenter
auferuntur; hic a pauperibus sponte offeruntur; ibi laudatur peccator in
desideriis animae suae, et iniquus benedicitur (Psal. X), hic autem
benedicitur justus. Si vis igitur esse monachus curialis, laudas quod
non debes, defendis quod non expedit, operaris quod non licet, loqueris
quod non decet. Duae sunt tamen curiae principum saecularium, quorumdam
scilicet, qui ecclesias construunt, et quorumdam, qui destruunt. Ad
utramque necessarius est religiosorum accessus, curialium vero
monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero
Absalon. In utraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel
consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen recessisse ab eo, et cum
Absalon permansisse (II Reg. XV). Locus est forsitan, ut exquisitius de
adducto loquamur testimonio. Duae sunt enim curiae David, scilicet et
Absalon. In utraque praevaluit consilium Chusai non consilium
Achitophel. Chusai silentium, Achitophel ruina fratris interpretatur.
Vir enim linguosus non dirigetur in terra; virum injustum mala capient
in interitu (Psal. CXXXIX). Si autem diligis videre dies bonos, prohibe
linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum (Psal. XXXIII). Hoc
est, consilium Chusai, illud Achitophel. Lingua enim sedet in udo, et
facile labitur. In illa, ruina fratrum, in silentio vero pax nutritur,
servatur David ne moriatur. Erat autem Chusai, ut scriptum est, amicus
David (II Reg. XV). Sed quomodo amavit eum? Obmutui, inquit David, et
humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXIII). Sic enim fructum
silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat
consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur
nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba
Chusai, verba silentii, velamen mysterii (Psal. XXXVIII). Tria sunt
tamen silentia. Silentium oris, tranquillitas mentis, velamen mysterii.
Verba primi silentii, discreta; secundi, secreta; tertii, manifestio
mysterii. Historiam nosti, nota mysterium, assigna moralitatem.
Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis, animam.
Aestuabat Absalon amore regnandi: haec est radix omnium malorum (I Tim.
IX), cupiditas, ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec
est caesaries, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel
in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis
pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est.
Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic
me traditurus est (Matth. XXVI). Audi pacem filii: Quemcunque osculatus
fuero, ipse est, tenete eum (ibid.). Osculo pacem promittit, et
affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat
(Joan. XII). Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta
argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis
ponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait:
Peccavi, tradens sanguinem justum (Matth. XXVII). Si sciret ponderis
justitiam, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad
crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non
pondere sanctuarii (Zach. V). Posuit enim talentum plumbi, super quod
sedet diabolus, non leve pondus misericordiae, cui Dominus supponit
manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericordiae, hoc pondus
apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit,
misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii:
Peccavi, delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non
abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu
remisisti impietatem peccati mei (Psal. XXXI). Justum pondus abundans
misericordia, delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam, et
quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus regitur a Deo. Audi pondus
publicum, pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam
merear (Gen. IV), plus suam malitiam, quam Dei misericordiam ponderavit.
Sed et appetitus carnis caesariem nutrit, quia cogitationum
superfluitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit
terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX). Qui tonsus semel
in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae
suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim
tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis
ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum,
plus enim amat esse in domo lutea, quam in non manufacta, quae est in
coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non
pondere sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus Pauli: Cupio, inquit,
dissolvi, et esse cum Christo (Philip. I). Audi pondus publicum: Vae
habitantibus in terra (Apoc. VIII), non illis qui corpore habitant, sed
qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est,
silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet
negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum.
|
|
