CAP. X. De portis Jerusalem ex verbis Nehemiae.

In verbis Nehemiae filii Elchiae de portis Jerusalem legisse me recolo, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et portam stercoris: et considerabam murum dissipatum, et portas ejus combustas igni. Et transivi ad portam pontis, et aquaeductum regis, et non erat locus jumento, cui sedebam, ut transiret: et ascendi per torrentem Cedron, et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii (II Esdr. II). Porta vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit. Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium. Unde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus major esse dicitur, quia caput superbiae etiam coelum tetigisse memoratur, Ante fontem igitur draconis transit, quia ruinam angeli, et lapsum hominis ad memoriam reducit. Et ad portam stercoris. Porta stercoris, est virtus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, si per confessionem, peccati fetor a mente necesse est ut ejiciatur. Et considerabam murum Jerusalem dissipatum, et portas ejus igni exustas. Murum Jerusalem dissipatum considerat, et circuit, qui lapsus carnis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi construitur, ubi de uno loco ad alterum transitur. Pontem facimus, cum poenitentiam agimus. In ponte ligna ponimus, dum transeunti animae carnem subjicimus. Pontem transimus, quando de vitiis ad virtutes transmigramus. Si vero porta fontis legitur, sicut in quibusdam codicibus scriptum reperitur, non est mirum si portam stercoris sequitur porta fontis, ut fetor criminis mundetur lacrymis. Et ad aquaeductum regis. Aquaeductus, est desiderium contemplandi Deum. Aqua, gratia. Aquaeductus dicitur esse regis, id est, rationis suo judicio cuncta regentis. Et non erat, inquit, locus jumento cui sedebam, ut transiret. Cum ad aquaeductum regis perveniret, non erat jumento locus, ut transire posset. Jumentum est hebetudo mentis, sive sensualitas carnis. Si igitur aquaeductus regis est amor contemplationis, si aquaeductus gratia sancti Spiritus, si jumentum hebetudo mentis, vel sensualitas carnis, non est mirum si sensualitas carnis tam cito non transeat ad gratiam contemplationis. Et ascendi, inquit, per torrentem Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hic est enim ordo conveniens, ut prius defleat quod male gesserat et post ad gaudium divinae contemplationis ascendat. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepius retractat. Et reversus veni ad portam vallis, et redii. Ad portam vallis, per quam exierat, revertitur. Per hoc enim innuitur, ut quidquid agitur, humilitatis beneficio condiatur.