CAP. XXVI. De vicis coelestis Hierusalem.

Sicut in domo Dei Patris mansiones multae sunt (Joan. XIV), sic qui divinas Scripturas spiritualiter intelligunt, in coelesti Hierusalem anagogice diversos vicos assignare possunt. Diversitatem siquidem vicorum distinguit diversitas meritorum. Diversa etenim merita sequuntur diversa retributionum dona. In materiali vico alii alios interficiunt; in mystico Christianos haeretici seducunt; in mortali vitia virtutes expellunt. In coelestibus vero vicis nec alius alium interficit, nec Christianum haereticus seducit, nec vitium virtutes expellit. Et cum horum nihil agitur, pacis tranquillitas undique custoditur. Hic quasi hospites censuales censum solvimus, et tributum reddimus; illic libertate donamur, nec aliqua exactione ab aliquo angariati gravamur. Hic fures effodiunt, et furantur, ibi nec fures effodiunt, nec tinea demolitur (Matth. VI). In coelestibus vicis angeli superni cives habitant, qui nullo indigent, sed divitiis indeficientibus abundant. Ad illos vicos animae justorum transeunt, cum ab hac valle lacrymarum post mortem recedunt. Ibi sunt novem vicorum diversitates, quia novem sunt angelorum ordines, id est, angeli, archangeli, virtutes, potestates, principatus, dominationes, throni, cherubin et seraphin. Sed

“cur istos, ut ait beatus Gregorius, angelorum choros enumerando praestinximus, si non illorum quaeque mysteria subtiliter exprimamus? Qui igitur minima nuntiant angeli, qui vero summa, archangeli vocantur.”

Cum autem angeli ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque, quis ut Deus? Gabriel autem fortitudo Dei, Raphael vero medicina Dei interpretatur. Quoties ergo mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi quod nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde factum est silentium in coelo dum committeret bellum draco cum Michaele archangelo (Apoc. XII), ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur (Luc. I), qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparebat. Raphael vero, ut diximus, interpretatur medicina Dei, qui dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit, caecitatis ejus tenebras tersit (Tob. XI). Qui ergo ad curandum mittitur, dignum fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed

“quia illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare.”

Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex his agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii, qui mira faciunt, signa velanter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli, qui sic in semetipsis cunctis vitiis et desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae, dii inter homines vocentur. Quo ergo isti, nisi in numerum dominantium currunt? Et sunt nonnulli, qui sibimetipsis dominantur. Dumque se sollicita intentione discutiunt divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in iis velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid igitur isti, nisi throni sui Conditoris sunt, vel quo, nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubin plenitudo scientiae dicitur, et, Paulo dicente, didicimus quia plenitudo legis est charitas (Rom. XIII), omnes, qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum sortem suae vocationis acceperunt? Ad hos igitur vicos, ut in eis sine fine permaneant, pervenient, qui modum, quem praediximus, in hoc saeculo pro posse suo tenent.