CAP. XXXIII. De libro vitae.

Qui in claustro perfectae beatitudinis resident procul dubio divinae sapientiae lectioni student. Nec retrahit eos aliqua necessitas corporis, nec aliquod impedimentum laboris. Qui enim in claustro perfectae beatitudinis manent, nullo indigent, sed postpositis omnibus curis attende legunt in libro vitae. Quatuor sunt libri vitae: primus scriptus fuit in paradiso, secundus in deserto, tertius in templo, quartus scriptus ab aeterno, et adhuc habetur in coelesti claustro. Primus scriptus est a Deo in corde hominis, secundus a Moyse in tabulis lapideis, tertius a Christo in terra, quartus in praescientia divina. Prima est liber generationis, secundus correctionis, tertius gratiae, quartus divinae sapientiae. Liber qui in paradiso est scriptus, ibidem est corruptus, nec emendatus. Liber a Moyse in deserto scriptus, multoties corruptus est, et multoties emendatus. Liber in templo scriptus, est a Judaeis accusatus, non est tamen a Deo reprobatus. Liber vero divinae sapientiae, qui est ab aeterno scriptus a Deo, nunquam est corruptus, semper idem permanet, nec mendacii maculam in se habet. Cum aliquis cogitat quid agere debeat, et hoc rationabiliter disponit, quasi in libro rationis legit. Cum vero peccat, et correptus poenitet, quasi in libro correctionis legendo studet. Si autem accusatus ab aliquo audit a Magistro: Ubi sunt qui te accusabant? vade, et jam noli amplius peccare (Joan. VIII); legit in libro gratiae: Jesus autem inclinans se deorsum digito scribebat in terram (ibid.). Habes nunc scriptorem libri et titulum, habes pennam et calamum, habes etiam pergamenum. Inclinatio est miserentis Dei condescensio. Scriptor est Jesus, id est Salvator. Concurrunt haec omnia, ut qui se inclinat salvet, quatenus qui condescendit salutem praestet. Titulus in hoc opere incipit: Liber gratiae. Non enim praecesserant merita, ut dimitterentur peccata, sed dimittuntur, praecedente gratia. Penna vel calamus, est Dei digitus, id est benignitas Spiritus sancti. Hoc calamo scribuntur tabulae Moysi. De eodem dixerunt in Aegypto magi: Hic est digitus Dei (Exod. VIII). Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis plena, desiccata a sanguine et pilis, id est a superfluitate et carnalibus desideriis. Libri materia, est poenitentia, sententia, de misericordia. Intentio circa causam versatur, ad hoc enim intendit, ut peccatori misereatur. Si autem cui parti philosophiae supponatur quaeritur, ethicae supponitur. Ethica est moralis scientia. In hoc enim libro agitur, ut destruantur pravi mores, et boni superaedificentur. Reddit lectorem benevolum, docilem et attentum. Benevolum reddit, dum peccatum dimittit. Reddit attentum, dum promittit futurae retributionis praemium. Reddit docilem, dum coelestibus doctrinis instruit legentis mentem. Ubi sunt, inquit, qui te accusabant? vade et jam noli amplius peccare: forsitan qui te accusabant, sicut tu peccasti, similiter et ipsi peccant. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei (Rom. III).---Et exivit unus post alium (Joan. VIII), ut sequerentur praecedentem diabolum. De eo enim dicitur: Egressus est Satan a facie Domini (Job II). Egressus est autem, non ut beatum Job sanaret, sed affligeret. Similiter isti non ob hoc venerant, ut mulierem in adulterio deprehensam liberarent, sed ut lapidarent. Non est autem justitia legis, ut aliquem judicet, quem proprii delicti conscientia remordet. Vade, inquit, et jam amplius noli peccare. Vade post Christum, non post diabolum; vade in via mandatorum Dei; vade per semitam justitiae. Noli peccare. Et si quandoque compellat animum carnis fragilitas, repugnet voluntas. Hi tres libri, id est, liber rationis, correctionis et gratiae, scribuntur in uno codice. Hic codex est divina Scriptura, de quo per Joannem in Apocalypsi dicitur: Et vidi angelum descendentem de coelo, et habebat in manu sua librum apertum. Et accepi librum de manu angeli, et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus (Apoc. X). Unde beatus Gregorius:

In quo devorationis verbo, quid aliud quam torpor pigritiae nostrae reprehenditur, quia verba Domini atque mysteria per nosmetipsos non requirimus, et inviti dicta ab aliis audimus. Librum ergo devoramus et comedimus. dum verba Dei legimus. Multi enim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt. Quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo, et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt, et servant ea in quibus laborant. Hi sanctum librum devorant, et comedunt, et jejuni non sunt, quia praecepta vitae quae sensus capere potuit, memoria non amisit. Et fit quandoque ut tales quique ex dono gratiae coelestis etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi dulciter intrinsecus ruminant, et proximos suos suaviter pascant. Et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Liber qui devoratur, et comeditur, dulcis in ore sicut mel efficitur. In ejus ore sacra Scriptura dulcis esse dicitur, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quoniam ei suavis est ad loquendum, cum interius expressa fuerit ad inveniendum. Nam sermonem Dei non habet, quem vita reproba, et conscientia remordet. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus. Unde beatus Gregorius super Ezechielem:

Unde Jeremias dicit: Ventrem meum doleo (Jer. IV). Ventrem quippe doluit, qui mentis afflictionem sensit. Sed sciendum est quia, cum sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Sunt et alii libri, de quibus Joannes dicit in Apocalypsi: Et libri, inquit, aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera illorum (Apoc. XX).---Libri aperti referuntur, in quibus mandata coelestia opere suo expressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quoniam in ostensa vita justorum quasi expansione librorum legunt injusti bonum quod noluerunt facere, atque damnantur ex eorum comparatione qui fecerunt. Et alius liber apertus est, qui est vitae (ibid.). Unde beatus Gregorius:

in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Liber esse dicitur, quia justus in libro divinae sapientiae studens a vitiis liberatur. Dicitur etiam liber vitae, quia justum liberat ab aeterna morte, et in futuro remunerat perpetua libertate. Et quos in praesenti liberat a culpa, in futuro reddet immunes a poena. Unde beatus Jacobus: Sapientia, quae desursum est, primum quidem pudica est, deinde pacifica (Jac. III). Pudica, sicut in Pastorali legitur, quia caste intelligit; pacifica vero, quia per elationem minime se a proximi sui societate disjungit. Qui igitur sapientiam, quae desursum venit, diligit, quasi in libro vitae legit. Cum autem ad claustrum perfectae beatitudinis pervenerit, in eo assidue legens, in scientia divinae legis perfectus erit. De hoc libro quidam sapiens dixit quod

Hujus libri litterae in claustra humanitatis Christi sunt scriptae, sed auro divinitatis illuminatae. Qui igitur ad inspectionem illius libri perveniet, eruditus scientia divinae legis in aeternum vivet.