CAP. XLIII. De priore, qui praecessit nos ad labores, et deducit ad requiem.

Sicut sapiens verbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando aliquis ei pauca de multis refert; sic quando aliquis simplicibus loquitur, oportet ut eis diffusius et verbis planioribus loquatur. Ideo tractatum longius extendi, quoniam simplicioribus fratribus intendebam loqui. Priusquam tamen huic operi finem imponam, de inventore nostri ordinis simplicioribus fratribus aliquid in transitu dicam. Inventor siquidem nostri ordinis missus fuit a claustro summi Abbatis, a sinu videlicet Dei Patris. Venit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit vestem carnis: vocavit peccatores ad claustrum perfectae religionis. Praemisit gratiam, proposuit misericordiam, promisit veniam. Collegit conventum, constituit numerum, duodecim scilicet apostolos, et discipulos complures quasi conversos. Construxit Ecclesiam per totum orbem terrarum diffusam, proposuit communem vitam secundum regulam sub sanctis apostolis constitutam. Sicut prior ad laborem caeteros praecedit, et eos post laborem ad quietem claustri reducit; sic Christus post hujus mundi laborem, suos deducet ad requiem, post laborem, scilicet mundanae tribulationis, ad requiem divinae contemplationis. Duodecim autem apostoli, quos recensebo, ut eos possimus saltem in aliquo sequi, hi sunt Petrus, Andreas, Jacobus, Joannes, Thomas, Jacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Simon, Judas, et Judas Iscariotes (Matth. X). Petrus agnoscens, Andreas virilis, Jacobus luctator, Joannes gratia, Thomas geminus, Jacobus supplantator, Philippus os lampadis, Bartholomaeus filius suspendentis aquas, Matthaeus donatus, Simon obediens, Judas laudans vel confitens interpretatur. Qui igitur bonitatem Dei sicut Petrus agnoscunt, sicut Andreas viriliter agunt, sicut Jacobus luctantur contra vitia, adjuvante Joannis gratia, sicut Thomas etsi aliquando dubitant, postea tamen convertuntur ut credant, sicut Jacobus vitia supplantant, sicut Philippus aperto ore Deum praedicant, sicut Bartholomaeus aquas suspendunt, quia populos in lapsu mundi positos a terrenis sustollunt, sicut Matthaeus omnibus quae possident renuntiant, et seipsos donant, sicut Simon Deo obediunt, et sicut Juda confitentur peccata sua, et divinis laudibus incumbunt: ii a Deo non recedunt, nec sicut Judas Iscariotes loculos portant, et locum mutant, osculo magistros tradunt, dum illis insidiantes detrahunt. Qui tales sunt a Deo recedunt. Qui autem in tribulationibus cum Christo permanserint, in futuro coelestis gloriae participes erunt. Et qui secuti sunt eum ad laborem, sequentur ad requiem. Cum ipso erunt in claustro perfectae beatitudinis, et fruentur dulcedine divinae contemplationis. In libro vitae legent floribus amoenitatis perpetuae delectati. Sub umbra ligni vitae quasi sub umbra divinae protectionis quiescent. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo quoniam elegi eam (Psal. CXXXI). Ibi videbo Deum Salvatorem meum. Scio enim quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum: et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum salvatorem meum (Job VIII). Non dixit Creatorem, sed Redemptorem. Qui enim omnia creavit, de captivitato nostra sua nos passione redemit. Et qui inter impiorum manus occubuit, in coelo vivit. In novissimo igitur die resurgam, ut in carne mea verus homo verum hominem Deum videam. Reposita est haec spes mea in sinu meo (ibid.). Unde beatus Graegorius:

“Nihil certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus.”

In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea (Psal. CLXV), ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, et mori homo potuit, post reparationem peccare et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et peccare cessabit. Et haec laus est super omnem laudem, quia non impedietur aliquo casu, nec habebit finem. Mirabilis ergo Deus in sanctis suis; Deus Israel, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae, benedictus Deus (Psal. LXVII). In praesenti mirabilis in sanctis suis in miraculis faciendis, in futuro admirabilis in bonis remunerandis. Ipse dat in praesenti plebi suae adhuc in fide firmam virtutem, patientiae fortitudinem; in futuro autem dabit virtutem incorruptionis, fortitudinem immortalitatis, quam nobis largiatur benedictus per omnia saecula Deus. Amen.

Haec sunt quae de Claustro animae sub nomine M. Hugonis a S. Victore, canonici regularis Sancti Victoris Parisiensis, impressa comperimus; quia tamen a phrasi ejus et a professione nonnihil dissident, potius accedam illi qui Hugonis a Folieto esse censerit: is enim a Regula canonica divi Augustini ad rectiorem D. Benedicti transiit, unde utriusque institutionis passim meminit. In vetusto autem exemplari, Hugoni priori canonicorum Sancti Laurentii in pago Ambianensi ascripta legi; quocirca mihi quidem adhuc sub judice lis est.