|
Ex his quatuor timoribus duo mali sunt, id est, servilis et mundanus:
duo vero boni, id est initialis, et filialis. Servilis timor poenam,
quae ab hominibus infertur, metuit, et idcirco ei sufficit cessare a
malo opere: quia ad oculum famulatur, et reatum conscientiae non metuit,
hominibus placere videns. Mundanus vero timor hominibus placere non
quaerens, tamen displicere metuens, et ipse fingit quod non est, tam
mendax in neganda veritate, quam fallax alter in falsitate tegenda, et
uterque in veritate offendit. Alter, quia timide negat quod est: alter,
quia perverse simulat quod non est. Initialis vero timor, quia eam, quam
Deus comminatur, poenam declinare satagit, nequaquam sibi sufficere
videt, ut ab illicita se operatione contineat; quia ei, qui cor
intuetur, non est satis ad probationem, si innocens fuerit actio, nisi
etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera, atque impolluta
appareat. Quia ergo illi displicere metuit, qui videt totum, ad
perfectam innocentiam coram eo necesse esse consideret, ut mundet totum;
et ideo iste timor initialis dicitur, quia sub hoc per bonam voluntatem
et virtus initium capit, et vitium finem, necdum tamen perfectio est:
quia dum aliud agitur, et aliud intenditur, ipsum adhuc propter se bonum
non amatur. Tum accedit charitas, et intrat per timorem istum, qui dum
monstrat quod fugere debeamus periculum, quodammodo appetere et
desiderare facit praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, ut quodammodo
de ipso fugiat ad ipsum: hoc est, dum cavens habere iratum, studet
habere propitium. Hunc sequitur timor filialis, qui ex succedente
charitate nascitur; ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in
charitate bonum jam nolle amittere. Et hic quidem timor aliquid poenae
adjunctum habet, dum in incerto ambulamus, et potest in utramque adhuc
partem declinare status vitae mutabilis. Sed eum mutabilitas nulla erit,
tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit: et tunc timor quodammodo
sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus: et tamen
reverentiam Creatori exhibere non desistemus. Ergo misericordia ejus in
progenies et progenies timentibus eum. Nec solum timentibus perfecta
charitate, sed etiam timere incipientibus, et per inchoantem sapientiam
se convertentibus, misericordia ejus in progenies et progenies
timentibus eum.
|
|