CAPUT 20

Et incipit deinde misericordiam istam, quae Deum timentibus praestatur, latius explicare, et ipsum redemptionis humanae ordinem modumque manifesta narratione contexere, dicens:

Fecit potentiam in brachio suo;
dispersit superbos mente cordis sui.

Haec est illa misericordia, quam se timentibus exhibuit Deus; quia Verbum suum per assumptam carnem in hunc mundum misit: ut per ipsum aerias potestates potenti virtute debellaret, et genus humanum ab earum potestate redimeret. Ipsi enim superbi sunt, quos dispersit, ejiciens eos foras a cordibus hominum, atque spolia eorum diripiens. Nam, qua prius in hominibus principabantur, virtutem dissipavit. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo; quia per humilitatem Filii sui diabolum vicit. Ideo fecit potentiam in brachio suo. Brachium ejus, Filius ejus est. Potentia in brachio fecit; quia per id quod factum est in ipso redemptum est quod factum est ab ipso. Fecit potentiam, fecit infirmitatem, et ipsa infirmitas potentia fuit; quia per illam victus est diabolus, et homo de ejus potestate ereptus. Fecit potentiam in brachio suo; dispersit superbos mente cordis sui. Quid est mente cordis sui? Mente cordis sui dispersit eos, profundo consilio suo dispersit eos. Profundum erat consilium ut pro homine Deus homo fieret, et pateretur innocens, ut redimeretur nocens: et in his omnibus profundum erat consilium, nec poterat illis diabolus praevidere. Sed captus est hamo Leviathan, et prudentia Dei percussit superbum. Mysterii, inquit Apostolus, aeternis temporibus taciti soli Deo cogniti (Rom. XVI), quod nemo principum hujus saeculi agnovit; quia, si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. II). Hoc est mente cordis sui, hoc in corde suo Deus volvebat, imo non volvebat, sed habebat, et diabolus nesciebat. Stulti principes Thaneos, sapientes consiliarii Pharaonis dederunt consilium insipiens: Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Thaneos, emarcuerunt principes Mempheos: deceperunt Aegyptum, angulum populorum ejus. Dominus miscuit in medio ejus spiritum vertiginis (Isa. XIX). Et ibi: Dispersit superbos mente cordis sui; et fecit potentiam in brachio suo; quia per incarnationem Filii sui et potenter daemones devicit, et prudenter supplantavit. Fecit potentiam in brachio suo: et dispersit superbos mente cordis sui. Possumus etiam non inconvenienter superbos Judaeos intelligere, qui gloriabantur se esse de genere Abraham, et in sua justitia praesumebant, et propterea justitiae Dei non erant subjecti. Istos ergo superbos facta potentia in brachio suo dispersit Deus mente cordis sui; quia per Filium suum in carne venientem ex operibus legis neminem justificari posse docuit, sed per fidem, quae ex Deo est. Judaeos autem, qui opera legis contra Dei justitiam defendere conati sunt, et humilem Christi adventum superbe contempserunt, a gratia sua, in qua stare videbantur, abjecit; et gentes peccata sua humiliter confidentes, Deique justitiam praeferentes assumpsit. Unde convenienter adjungitur:

Deposuit potentes de sede,
et exaltavit humiles.

Potentes enim de sede deposuit; quia Judaeos, qui filii regni videbantur abjecit, et humiles, scilicet homines gentiles, exaltavit; quia gentes, quae abjectae erant per humilem confessionem in consortium regni atque in filiorum adoptionem assumpsit. Vel secundum superiorem expositionem, potentes de sede deposuit; quia malignos spiritus a cordibus hominum ejecit, et humiles exaltavit, ipsos videlicet homines, quos prius propter superbiam abjecerat, humiliatos reparavit. Ergo fecit potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui; deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles. Sed video adhuc aliquid esse, quod adjicere possimus his quae de superborum dispersione dicta sunt. Nam quod ait: Mente cordis sui, si secundum priorem sententiam exponamus, liquet quod alto et investigabili consilio Dei factum est, ut Judaei qui primum electi fuerunt postmodum reprobarentur, et gentiles qui prius erant reprobi postea assumerentur. Hoc ita profundo et inscrutabili consilio factum est, ut omnia sub peccato concluderet Deus et omnium misereretur. Et ideo Apostolus in consideratione hujus profunditatis obstupescens exclamavit. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! (Rom. XI.) Hoc ergo considerare possumus in eo quod dictum est: Mente cordis sui.