|
Primum sacramentum est baptismus. Est enim quasi janua omnibus atria
Ecclesiae introeuntibus. Est autem baptismus immersio hominis in aquam,
facta in nomine Trinitatis. Baptismus interpretatur ablutio. Circa
sacramentum baptismi, haec inquisitione digna videntur: Quae sit ejus
forma, a quo sit ministrandum, quae ejus efficacia, et unde, et quando
incoepit. In baptismo haec forma servanda est, ut in nomine Patris et
Filii et Spiritus sancti baptizetur. Sic enim Magister summus docuit
discipulos dicens: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine
Patris, et Filii, et Spiritus sancti (Matt. XXVIII). Legitur tamen in
Actibus apostolorum apostolos baptizasse in nomine Christi. (Act. X). In
quo, ut Ambrosius ait, Pater intelligitur a quo unctus est, et Filius
qui unctus est, et Spiritus sanctus quo unctus est. Administratio autem
baptismi sacerdotum est ex institutione. Necessitate tamen instante,
baptizare possunt alii altaris ministri ordine servato dignitatis, ut
praesente diacono subdiaconus baptizare non praesumat; sic in caeteris.
Absentibus altaris ministris, et clericis omnibus, et urgente
necessitate, laicus baptizare potest. Si nec laicus praesto fuerit,
mulier baptizet. Si nulla alia reperiri potuerit, mater ipsa baptizet.
Nec propter haec a viro suo separabitur, quia per necessitatem
excusatur. Virtutem autem et efficaciam dat baptismo, et baptismus
Christi, et sanguis Christi. Ipse enim ad baptismum Joannis accedens,
vim regenerativam contulit aquis, ut efficaciam remissionis haberent,
non tamen ex seipsis, sed ex gratia operante per sanguinem fusum pro
peccatis. In cujus figura quoniam sacrificiorum sanguis fundebatur sub
lege, etiam ex ipso remissionis efficaciam habuisse creditur. Tempus
baptismi incoepit quando dictum est: Ite, docete omnes gentes,
baptizantes eos in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti. Qui tamen
priusquam praedicationem apostolorum audire possent sine baptismo
decesserunt, non ideo perierunt, postquam autem in omnem terram sonus
praedicationis eorum exivit (Psal. XVIII), non salvatur non solum qui
baptizatus non fuerit, ut ait Augustinus, sed qui nec esse potuerit. De
illis tamen qui ad baptismum properant et interim decedunt quaeritur
utrum salventur. Quod inde videtur quia in contritione cordis et
proposito confessionis dimittuntur peccata, juxta illud: Dixi:
Confitebor adversus me injustitiam meam Domino (Psal. XXXI), etc. Verbi
gratia: Aliquis contritus est corde, et confessus iniquitatem suam coram
sacerdote, habet etiam dilectionem Dei et proximi, ut Cornelius: cur
igitur non intraret ad nuptias cum vocatus sit et habeat vestem
nuptialem? Aliquibus tamen visum est talem non posse salvari, quoniam
scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non
intrabit in regnum Dei (Joan. III). Hanc autem litem dirimit Augustinus,
dicens: Quantum valeat sine visibili etiam sacramento baptismi, quod ait
Apostolus: Corde creditur ad injustitiam, ore autem confessio fit ad
salutem (Rom. X), in illo latrone declaratum est. Sed tunc impletur
invisibiliter cum mysterium baptismi non contemptus religionis, sed
articulus necessitatis excludit. Quibus verbis solvit Augustinus quod ab
adversa parte objectum est: Nisi quis renatus. Quod sic intelligendum
docent ipsa Augustini verba: Qui renasci contempserit ex aqua et
Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Quod autem martyrium locum
baptismi suppleat, nulli est dubium. Qui baptizati fuerunt baptismo
Joannis, rebaptizati leguntur. Non enim erant renati ex aqua et Spiritu
sancto. Baptizati autem etiam ab haereticis in forma a Christo tradita,
scilicet cum invocatione Trinitatis, non rebaptizantur. Si praeter
formam illam, rebaptizantur, imo vere baptizantur: quia prius baptizati
non fuerant.
|
|
