|
Secunda est armatura. Arma aliquando quaelibet instrumenta dicuntur;
sicut dicimus, arma belli, arma navis, id est instrumenta belli et
navis. Caeterum proprie arma sunt quibus tegimur, ut scutum, thorax,
galea, vel quibus percutimus, ut gladius bipennis, sarissa. Tela autem
sunt quibus jaculari possumus, ut hasta, sagitta. Dicta autem arma ab
armo, id est brachio, quia brachium muniunt, quod ictibus opponere
solemus. Tela autem dicuntur a Graeco telon, id est longum, eo quod
longa sint hujusmodi, inde et protelare, id est prolongare dicitur.
Armatura igitur quasi instrumentalis dicitur scientia, non tam ideo quod
instrumentis operando utatur, quam quod de praejacenti alicujus massae
materia aliquod, ut ita dicam, instrumentum efficiat. Ad hanc omnis
materia lapidum, lignorum, metallorum, arenarum, argillarum pertinet.
Haec duas habet species, architectonicam et fabrilem. Architectonica
dividitur in coementariam, quae ad latomos et coementarios; et in
carpentariam, quae ad carpentarios et tignarios pertinet, aliosque
hujusmodi utriusque artifices, in dolabris et securibus, lima et
asciculo, serra et terebra, runcinis, artavis, trulla, examussi,
polientes, dolantes, sculpentes, limantes, scalpentes, compingentes,
linientes, in qualibet materia, luto, latore, lapide, ligno, osse,
sabulo, calce, gypso, et si qua sunt similia operantium. Fabrilis
dividitur in malleatoriam, quae feriendo massam in formam redigit. Et in
exclusoriam, quae fundendo massam in formam redigit. Unde exclusores
dicti sunt, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere.
|
|
