CAP. XXVII. De medicina.

Medicina dividitur in duas partes, occasiones et operationes. Occasiones sex sunt: aer, motus et quies, inanitio et repletio; cibus et potus; somnus et vigiliae, et accidentia animae. Qnae ideo dicuntur esse occasiones, quia faciunt et conservant sanitatem, si temperata fuerint, si intemperata infirmitatem. Accidentia animae ideo dicuntur occasio sanitatis vel infirmitatis, quia aliquando vel commovent calorem impetuose ut ira, vel leniter ut delectationes, vel attrahunt et celant; idque aut impetuose ut terror et timor, aut leniter ut angustia. Et sunt quae commovent naturalem virtutem intus et extra, ut est tristitia. Omnis operatio medicinae, aut intus fit, aut extra. Intus ut ea quae ore, naribus, auribus sive ano intromittuntur, ut potiones, vomitiones, pulveres, clystera, etc. quae bibendo, vel masticando, vel attrahendo sumuntur. Foris ut epidimata, cataplasmata, emplastra. Chirurgia, quae duplex est in carne, ut incidere, suere, urere. In osse, ut solidare, et juncturae reddere. Nec moveat quampiam, quod cibum et potum inter attributa medicinae annumero, quae superius venationi attribui, quia secundum diversos respectus hoc factum est. Vinum quoque in botro agriculturae est; in penu, cellarii; in gustu, medici. Similiter ciborum apparatus ad pistrinum, macellum, coquinam pertinet; virtus saporis ad medicinam.