CAP. IX. De ordine legendi.

Ordo consideratur, alius in disciplinis, ut si dixerim grammaticam dialectica antiquiorem, vel arithmeticam priorem musica. Alius in libris, ut si dixero Catilinarium Jugurthino priorem. Alius in narratione, quae est in continua serie. Alius in dispositione. Ordo in disciplinis attenditur secundum naturam; in libris secundum personam auctoris, vel subjectam materiam. In narratione secundum dispositionem, quae duplex est: naturalis, scilicet quando res eo refertur ordine qua gesta est; et artificialis, id est, quando id quod postea gestum est prius narratur: et quod prius, postmodum dicitur. In expositione consideratur ordo secundum inquisitionem. Expositio tria continet: litteram, sensum, sententiam. Littera est congrua ordinatio dictionum, quam etiam constructionem vocamus. Sensus est facilis quaedam et aperta significatio, quam littera prima fronte praefert. Sententia est profundior intelligentia, quae nisi expositione vel interpretatione non invenitur. In his ordo est, ut primum littera, deinde sensus, deinde sententia inquiratur: quo facto, perfecta est expositio.