CAP. X. De sensu.

Sensuum, alius congruus, alius incongruus. Incongruorum alius incredibilis, alius impossibilis, alius absurdus, alius falsus. Multa hujusmodi invenies in Scripturis, ut illud: Comederunt Jacob (Psal. LXXVIII). Et illud: Sub quo curvantur hi qui portant orbem (Job IX). Et illud: Elegit suspendium anima mea (Job VII); et multa alia. Sunt loca quaedam in divina Scriptura, ubi licet aperta sit verborum significatio; nullus tamen sensus esse videtur, sive propter inusitatum modum loquendi, sive propter aliquam circumstantiam, quae legentis intelligentiam impedit. Ut est, verbi gratia, illud quod dicit Isaias: Apprehendent septem mulieres virum unum in illa die dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum (Isa. IV). Plana sunt et aperta verba. Intelligis satis: Apprehendent septem mulieres virum unum; intelligis: Panem nostrum comedemus; intelligis: Vestimentis nostris operiemus, intelligis, Tantummodo invocetur nomen tuum super nos; intelligis, Aufer opprobrium nostrum. Sed fortasse quid hoc totum simul significare velit, intelligere non potest. Quid dicere voluerit propheta, bonum promiserit, an malum minatus fuerit, ignoras. Unde evenit, ut spiritualiter tantum intelligendum credas, quod qualiter ad litteram dictum sit, non vides. Dices igitur septem mulieres, septem esse dona Spiritus sancti, quae unum virum apprehendent, id est Christum, in quo omnem plenitudinem gratiae placuit inhabitare, quia ipse solus sine mensura Spiritum sanctum accepit. Qui solus earum opprobrium aufert, ut inveniant in quo requiescant; nullo alio vivente, ut Spiritus sancti dona poscebant. Ecce spiritualiter interpretatus es, et quid sit dicere ad litteram non intelligis. Potuit tamen propheta per haec verba etiam ad litteram aliquid significare. Quia enim supra de intentione populi praevaricatoris locutus fuerat, subjungit nunc tantum in eodem populo cladem futuram; et usque adeo virorum genus delendum, ut vix septem mulieres virum unum inveniant, cum modo una unum habere soleat. Et cum mulieres nunc a viris rogari soleant, tunc converso more mulieres viros rogabunt. Et ne forte unus vir septem mulieres ducere simul formidaret, cum unde eas pasceret et vestiret, non haberet, dicunt ei: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur, non te oportet de nobis esse sollicitum: Tantummodo invocetur nomen tuum super nos; ut dicaris vir noster, et sis: ne repudiatae dicamur et steriles, et sine semine moriamur, quod eo tempore magnum opprobrium fuit. Et hoc est quod dicunt: Aufer opprobrium nostrum. Multa hujusmodi invenies in Scripturis, et maxime in Veteri Testamento, secundum idioma illius linguae dicta, quae cum ibi apertae sint, nihil apud nos significare videntur.