|
Ex quo pridem de visibilibus ad invisibilia oculo contemplationis
ingressi sumus, ad hoc usque via investigationis penetravimus, ut jam
Creatorem rerum omnium sine principio, sine fine, sine mutabilitate esse
non dubitemus, et hoc quidem non extra nos, sed in nobismetipsis
invenimus. Consideremus ergo si adhuc amplius aliquid eadem ipsa natura
nostra de Creatore nostro nos doceat, quia fortassis non solum unum, sed
et trinum ostendat. Certe mens rationalis una est, et generat de se
intellectum, una unum. Quem nonnunquam dum conspicit quam subtilis, quam
verus, quam conveniens, quam jucundus sit, mox diligit eum, et complacet
sibi in ipso. Videt pariter et stupet, et se tale aliquid invenire
potuisse miratur. Vehementer libet semper illud aspicere, semper habere,
semper illo perfrui, semper in illo delectari. Ipsum per se placet,
ipsum propter se placet, nec aliquid est quod extra illud quaeritur,
quia in illo totum amatur. In illo contemplatio veritatis ad videndum
delectabilis, ad habendum suavis, ad fruendum dulcis. Cum illo secum
mens requiescit, nec unquam secreti sui taedio afficitur, qua unico
quidem, non tamen solitario consorte laetatur. Considera ergo tria haec,
mentem, intellectum, amorem. De mente intellectus nascitur, de mente
pariter et intellectu amor oritur. De sola mente intellectus, quia mens
de se intellectum gignit. Amor vero nec de sola mente, quia nec de solo
intellectu, quia ab utrisque procedit. Prius mens, deinde mens et
intellectus, postea mens et intellectus et amor. Et hoc quidem in nobis
sic est. Verum in Creatore esse longe aliter suadet ratio. Quia enim
ipsum fuisse semper credimus, semper quoque sapientiam habuisse oportet
confiteamur. Nam, si aliquando sine sapientia fuisse dicitur, quis eum
postmodum sapientem fecerit, aut a quo sapientiam acceperit nullo modo
invenitur, cum et hoc absurdissimum sit, et ab omni ratione alienum
credere, eum qui est fons et origo sapientiae, aliquando sine sapientia
exstitisse. Semper ergo in illo sapientia, semper ab illo sapientia,
semper cum ipso sapientia fuit. Semper in illo sapientia, quia semper
sapientiam habuit; semper sapiens fuit. Semper ab illo sapientia, quia
sapientiam quam habet, ipse genuit. Semper cum illo sapientia, quia
genita se a gignente non dividit. Semper genita est, et semper gignitur,
nec cum gignitur inchoans, nec cum genita est cessans; semper gignitur,
quia aeterna; semper genita est, quia perfecta. Est ergo qui genuit, et
est qui genitus est. Qui genuit, Pater est; qui genitus est, Filius est.
Et quia qui genuit, semper genuit, aeternus Pater est. Et quia qui
genitus est, semper genitus est, aeterno Patri Filius coaeternus est.
Item qui semper sapientiam habuit, semper sapientiam dilexit. Qui vero
semper dilexit, semper amorem habuit. Itaque aeterno Patri et Filio
coaeternus amor est. Et tamen Pater a nullo est, Filius a Patre solo
est, amor vero a Patre simul et Filio est. Sed quia superius Creatorem
omnium summe et vere unum esse asseruimus, haec tria in Deo unum esse
substantialiter oportet confiteamur. Quia item ille qui genitus est, non
potest esse ille a quo genitus est, neque item ille qui a gignente et
genito procedit, ille esse potest, qui est gignens vel genitus;
inexpugnabili ratione veritatis cogimur in deitate personarum trinitatem
et substantiae unitatem cognoscere. Tribus ergo in deitate una communis
est, et aequalis aeternitas, et aeterna aequalitas, quia non potest esse
singulis dissimile, quod omnibus facit deitas una commune. Tres ergo
unum sunt, quia in tribus personis est una substantia, sed tres unus non
sunt, quia sicut distinctio personarum unitatem deitatis non dividit,
ita et unitas deitatis distinctionem personarum non confundit.
|
|
