|
Quid dicimus? Ergo in faciendo minorata est sapientia Dei? et debilis
prosecuta opus suum in finem? Et ubi est pertingens a fine usque ad
finem fortiter? Si fortiter pertingit Sapientia a fine usque ad finem:
ergo non est defectu opificis, differens pulchritudo conditionis. Quare
ergo non aeque pulchra sunt omnia, nisi ut magis pulchra sint simul
universa? Nam si non essent differenter pulchra singula, non essent
incomparabiliter pulchra universa; quia summa esset pulchritudo in
singulis quaelibet excellens illa foret, et caeteris omnibus eminentior,
non esset omnis pulchritudo in universis. Ergo Sapientia a fine usque ad
finem fortiter pertingit; quia sic opera sua usque ad fundum rerum
persequitur, ut etiam defectum inferiorum ad universorum pulchritudinem
moderetur, ut inde universitas magis pulchra sit, quod in universitate
quaedam aliorum comparatione et respectu defectum patiuntur. Nam hoc
ipsum, quod in quibusdam ejus operibus pulchris non pulchrum videtur,
turpe tamen non est, ubi est; sed minus in parte pulchritudinis habet,
quia hoc in toto pulchrum est ad quod est. Ergo in nulla parte
turpitudo, sed tamen in quibusdam partibus major, in quibusdam minor
pulchritudo est; quia ex eo in toto partium maxima est, quod in partibus
differens, et multipliciter variata distinctaque omnifariam pulchritudo
est. Deinde sequitur, et dicit: Disponens omnia suaviter. Suaviter enim
omnia disponit, quia in tam multis tamque diversis rerum generibus
singula quaeque ad terminum suum promonens, nihil universitatis
concordiam pacemque turbare permittit; sed sic unicuique quod suum est
tribuit, ut dissimiliter currentia ad unum finem conducat, et ut unius
operatio vim effectumque alterius non impediat. O Sapientia, quam late
diffunderis, et tamen non dissiparis. Quam in longinquum porrigis te, et
defectum non pateris! Quantus est excursus tuus, a summo usque in
infimum! Quantum coelum distat a terra, et infernus sub terra ubi est
finis terrae, et ultra non est terra; quantum distat summum ab infimo,
totum penetrat Sapientia. Et brevis est tamen via haec Sapientiae, et
compendiosa porrectio, et modicum putat sibi omne quod est, ut transeat
et apprehendat, et penetret; nec longe esse quidquid spatio porrigitur,
quod bonitate proximum sit. Multo vero amplius distare a justitia
iniquitatem et longinquius duobus, coelo a terra, et inferno sub terra.
Justitia enim altior coelo est, et non solum coelo, sed etiam iis qui
sunt in coelo. Angeli in coelo sunt, et a principio in coelo sunt; et
inde supra id quod facti fuerant per justitiam ascenderunt. Et justitia
altior coelo est, iniquitas profundior inferno. Profundior enim est
omni, quod in creatura imum est, quia quod per iniquitatem lapsum est
sub omni creatura est; nec potest esse profundius quidquam eo quo nihil
est pejus. Quantum igitur ascendit qui in coelum ascendit; tantum
ascendit, qui ad justitiam proficit. Et quantum descendit, qui ad
infernum descendit, tantum descendit qui ad iniquitatem cadit. Quantum
autem ascendit, qui de inferno ad coelum ascendit, tantum ascendit qui
de iniquitate ad justitiam redit. Quantum vero descendit qui de coelo ad
infernum descendit, tantum descendit qui de justitia ad iniquitatem
ruit.
|
|
