CAPUT 6

Restat nunc maximus ille et supremus Sapientiae excursus, a fine usque ad finem: qui nullum habent finem. Sursum sublime contemplationis, et deorsum profundum damnationis. Isti enim fines non habent ultra alios fines, quibus ipsi finiri possint; sed omnia usque ad ipsos, quae facta sunt ad ipsos, et ultra ipsos nihil. Ad istos duos fines universorum cursum, incipiens a medio sapientia hinc inde sive promovende, sive deserendo disponens conducit; sursum ascendentibus viam sternens justitiam; deorsum descendentibus viam relinquens iniquitatem, ut per justitiam eatur ab beatitudinem, per iniquitatem vero et injustitiam perveniatur ad damnationem. Quo cum ventum fuerit, sistet universa in finibus suis; et fines ipsi nunquam habebunt finem. Et tunc quoque ipsa Sapientia pertinget a fine usque ad finem fortiter, ut amplius nunquam vel a retributione justorum deficiat, vel a poena iniquorum desistat: disponens omnia suaviter hinc ad gaudium, illinc ad supplicium aeternum. Sed, quaeso, quae suavitas in inferis erit? quae suavitas in tormentis aeternis esse poterit, ut dicatur disponens omnia suaviter? An ideo suaviter, quia ipsa suavis permanet quae disponit, licet illi suaves non sint quos disponit, nec illud suave sit in quo disponit? Quomodo tamen suaviter disponit? An ideo suaviter disponit, quia ipsa dispositio suavis est, etiamsi illa suavia non sunt quae disponit: et sicut mala non male, sed bene disponit, ita insuavia et amara suaviter disponit? Propterea enim mala sunt, et ab omnipotenti bona mala esse permissa sunt, non ut mala dona fiant; sed ut de malis bonum fiat, et bona ipsa malorum comparatione pulchrius elucescant; non ut bona malis augeantur adjunctis, sed commendentur comparatis. Quis autem sapiens est, ut intelligat haec, quid mala faciant in regno boni: et tamen si nihil facerent in regno sapientiae omnino mala non essent? Ergo aliqui faciunt mala propter quod esse permissa sunt: et bonum faciunt ipsa et mala et non ipsa mala faciunt bonum, sed ex ipsis malis facit bonum: qui et bonis et malis uti novit ad bonum. Hoc autem Sapientia est, quae pertingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter.