CAPUT 20

Peccatori autem dedit afflictionem, et curam surperfluam, ut laboret, ut distendatur, et congreget, et non possideat, sed tradat ei qui placet Deo. Ergo bona bonis, et mala malis. Considerate quanta est perversitas ista. Mentita est iniquitas sibi (Psal. XXVI). Et de se mentita est iniquitas, et de Deo mentita est; et tamen nonnisi sibi mentita est. Dixit iniquitas: Bona bonis, et mala malis (Eccli. XXXIX). Et ubi est: Misericordia, et veritas obviaverunt sibi? (Psal. LXXXIV.) Ubi est: Universae viae Domini misericordia et veritas? (Psal. CXVIII.) Ubi est: Homines et jumenta salvabis, Domine: quemadmodum multiplicasti misericordiam tuam Deus? (Psal. XXXV.) Ubi est denique, quod Veritas ipsa et misericordia dicit: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est: qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos? (Matth. V.) Si bonis tantum bona data sunt, quid est quod dicit Scriptura de bonis: Vasa figuli probat fornax, et homines justos caminus tribulationis? (Eccli. XXVII.) Et: Omnes qui pie volunt vivere in Christo, necesse est ut persecutionem patiantur (II Tim. III). Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, nudi, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus (Hebr. XI). In fame et siti, in frigore et nuditate? (II Cor. XI.) Itaque mentita est iniquitas de Deo, cum dixit: Quod bonis tantum bona, et malis tantum mala dat Deus. Nam et bonis bona dat, et malis mala dat; et bonis mala, et malis bona. Bonis enim et bona dat ut foveantur, et mala dat ut exerceantur; et malis mala dat ut castigentur, et bona dat ut provocentur. Itaque mentita est iniquitas de Deo, cum dixit: bona bonis et mala malis dat Deus. Verum autem dixisset, si de veris bonis et de veris malis dixisset, quod vera bona et vera mala non nisi bonis bona, et malis mala. Propterea ergo de Deo mentita est iniquitas. Sed et de se quoque mentita est iniquitas. Quando mentita est iniquitas de se? Quando se bonitatem dixit, tunc de se mentita est iniquitas, quia iniquitas bonitas non est. Et ubi iniquitas bonitatem se dixit? Quando dixit: Quis ita vorabit, et deliciis affluet ut ego? Tunc bonitatem se dixit: hoc enim iniquitas dixit, quia dictum iniquitatis et impuritatis est hoc contra bonitatem et honestatem. Ergo iniquitas hoc dixit, et in hoc bonitatem se dixit: quia hoc bonitatis tantum esse dixit, quod se facturam dixit, quia se bonitatem esse praesumpsit. Dixit enim:

Homini bono dedit Deus in conspectu suo sapientiam et scientiam, et laetitiam.

Primum dedit sapientiam, et scientiam ut intelligat et sciat quaerere laetitiam in conspectu suo: quia eam fecit Deus ut exsultent in ea, qui placent ei. Quasi vero sapientia non sit et multo major sapientia, illam tristitiam quae secundum Deum est quaerere et amplecti, quam ineptam laetitiam, cum e contrario dicat Scriptura: Cor stulterum ubi laetitia, et cor sapientium ubi tristitia est (Eccle. VII), Verum quidem hoc est, quod Deus laetitiam electis suis in conspectu suo praeparavit, et sapientiam et scientiam in corde eorum posuit, ut sciant et intelligant quaerere eam ubi ipsa est. Sed haec non est illa laetitia qua laetantur qui male faciunt: qui exsultant in rebus pessimis (Prov. II). Non enim est in conspectu ejus illa laetitia, quia de iis qui eam amplectuntur dixit Scriptura: Pones eos deorsum, in reliquiis tuis praeparabis vultum eorum (Psal. XX). Ergo Deus homini bono laetitiam dedit, sed eam quae in conspectu suo est. De qua scriptum est: Justi epulentur, et exsultent in conspectu Dei: delectentur in laetitia (Psal. LXVII). Et iterum: Visita nos in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum: ad laetandum in laetitia gentis tuae, ut lauderis cum haereditate tua (Psal. CV). Et rursum dicit: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo: delectationes in dextera tua usque in finem (Psal. XV). Hanc ergo laetitiam dedit Deus homini bono in conspectu suo.