|
Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo.
Quaesierat supra Ecclesiastes unum aliquid in mundo in quo animo
requiescere potuisset; et non invenit illud inter omnia, sive quia
imperfecta erant singula, sive quia transitoria erant universa.
Propterea coepit fastidire, et reprobare omnia; et tamen quaerere non
desiit semper in his gaudium plenum et invenire non poterat. Tandem ergo
aliquando mutabilium conditionem agnoscens, vidit se in utroque errasse,
sive quod ea quae in genere suo bona erant, mala esse arguit, sive quod
ea quae transitoria erant, perpetuo stare posse putavit. Nunc itaque
corrigens semetipsum pro existimatione praeterita, profitetur omnia quae
sub coelo sunt simul et tempore transeuntia et tempore suo bona. Quorum
omnium mutabilitas et fluctuatio quanta sit, ut melius intelligi possit,
universa haec non solum transire tempore, sed tempore quoque in
contraria ire ostendit, dicens: Omnia tempus habent, et suis spatiis
transeunt universa sub coelo. Et enumerat deinde universa in genere suo
distinguens: Tempus nascendi et tempus moriendi. Primum secundum
principium et finem describit cursum rerum mutabilium, ut postea eorum
quae in medio versantur, mutabilitatem et vicissitudinem diligentius
prosequatur. Sane quatuor sunt opera, quibus omnia temporalia et omnia
tempore transeuntia explicantur. Primum est opus Dei, secundum est opus
naturae; tertium est opus artificis cum natura; quartum est opus solius
artificis sine natura. Opus Dei est essentiam rerum de nihilo creare
materiam rerum in formam disponere, motum autem rerum sub certo ordine
temperare. Propterea tria haec ad opus Dei pertinent, id est essentia
rerum, forma et ordo. Haec autem tria, sicut postea auctor ipse
attestatur de operibus Dei, stabilia sunt, nec temporis capiunt
mutabilitatem, quia et rerum essentiae hoc quod sunt nunquam esse
desinunt, et rerum formae secundum primam Conditoris sui institutionem
suis generibus perpetuam identitatem custodiunt, et motus rerum primi
ordinis legem nunquam transcendunt. Neque enim vel essentiae rerum nihil
esse, vel formae rerum aliter esse, vel ordo rerum dispositioque ab
initio, aliter se habere potuerunt; sed servant omnia primae legis
normam et antiquae institutionis pactum, nunquam secus currentia adhuc
cuncta custodiunt. Propterea ergo permaneant opera Dei, quia stabile est
in rebus omnibus quod Deus fecit, ut maneat semper. Opus itaque Dei est
creare, formare, disponere universa. Opus naturae est semina rerum de
occulto sinu per incrementum producere, eademque rursum marcescentia cum
concidunt per defectum ad occultum sinum, unde prodierant revocare. Opus
artificis cum natura est: ea quae oriuntur de terra, studio et industria
adjuvare. Opus solius artificis est in subjecta rerum materia operari
vel disjuncta componendo, vel conjuncta separando; ita ut nec creare cum
Deo possit, ut sit quod non erat, nec cum natura fetibus rerum
incrementum tribuere, ut majus sit quod minus crat
|
|
