|
Sed jam tempus est ut post excursum temporum, secundum ea quae foris
volvuntur in tempore, spiritualis etiam intelligentiae recordemur.
Paulatim namque promovet se sermo sapientiae ad spiritualia contingenda,
ut exercitatum animum ad interiora subducat. Duas ergo vitas supra
distinximus: unam secundum carnem, alteram secundum spiritum. Vita autem
carnalis tempore prior est, eo quod omnis homo prius in carne nascitur
quam in spiritu renascatur: et omnis qui vivit in carne, vel secundum
carnem ambulat, et vitam spiritualem nondum attigit: vel secundum
spiritum ambulat, et vitam carnalem abdicavit. Quapropter omnis
spiritualis ex carnali spiritualis factus est: sed non omnis carnalis ex
spirituali carnalis est effectus. Vita enim carnalis semper vel sola
est, vel prima, ut illam omnis homo vel solam teneat, ut spiritualem
vitam nunquam inchoet: vel prius habitam spiritualis vitae studio
subsequente commutet. Utraque haec vita sectatores suos habet: carnalis
quidem eos qui vitae praesentis gaudia diligunt; spiritualis vero eos
qui futurae vitae jucunditatem inquirunt. Quorum illi quidem
blandimentis terrenarum delectationum carnem fovent, hi vero studio
virtutum in spe ac desiderio futurorum spiritum exercent. Cum duobus
istis populis mundus per temporum mutabilitatem ad finem decurrit, donec
veniat ut statuto pacto justitiae amborum judicium fiat. Placuit enim
Deo ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa misericordiae,
etiam vasa irae in sustentatione per temporalem misericordiam traducere:
et ipsa similiter vasa misericordiae, ut justitia et veritas
adimpleatur, nunc interim molestiis tentationum exercere: ut habeat
omnis vita et quod de misericordia gratuitum accipiat, ne bonitas
relinquatur incognita; et quod de justitia districtum sentiat, ut
veritas fiat manifesta. Propterea itaque proposuit Deus omni homini et
bona et mala, ut utrumque demonstraret, misericordiam scilicet et
veritatem: alterum, quo sine merito gratis beneficium tribuit; alterum,
quo malo merito poenam dignam rependit. Propterea disposuit ut utrumque
accipiat homo; et reliquit potestatem homini quid prius velit ut
accipiat. Apposuit autem conditionem electionis in utroque, ne forte
excusabilis sit concupiscentia prava: ut si homo bona temporalia in hac
vita ad jucunditatem eligeret, aeterna adipisci non valeret; et si se
hic flagello castigationis in judicio veritatis sponte supponeret, in
futura vita tormenta damnationis non sentiret. Reprobi autem qui vitam
temporalem diligunt, et ejus jucunditatem vitae perpetuae gaudiis
anteponunt, bona praesentia toto desiderio amplectuntur, atque in eis
omnem felicitatem suam constituunt: electi vero temporales dolores
patienter sustinent, ut ad ea, quae promissa sunt, gaudia aeternitatis
possint pervenire: et in eorum respectu quidquid transitorium est, si
amarum videtur, non metuunt; si dulce, non concupiscunt. Unde accidit ut
carnalis vitae amatores prius habeant bona, deinde mala accipiant:
spirituales vero prius adversis exerceantur, deinde ad bona pertingant.
Illis prima bona, ultima mala: istis prima mala, ultima bona. Sed quia
rursum omnia, quae in tempore transeunt, confusa sunt et permista, ut
ordinem non servent, sive de bono in malum, sive de malo in bonum,
idcirco nunc interim inter principium et finem multiplex vicissitudo
incurrit: ut scilicet nunc post bona mala, nunc post mala bona, et malis
pariter et bonis incerta sorte contingant. Omnia ista dum de temporum
volubilitate, et vicissitudine eorum, quae in tempore variantur,
distinctionem quamdam proponeret Ecclesiastes, pro exemplo universorum
diligenter expressit, ut et bonorum et malorum simul sortem provectumque
in contraria currentem ostenderet. Cum enim dixisset omnia quae sub
coelo sunt temporis rotatu variari et in contraria ferri, subjunxit
exempla, et enumeravit multa de omnibus ut omnium natura patesceret. Et
in iis quae enumeravit, quaedam sunt in quibus commemorantur bona et
mala - quaenam in quibus mala et bona, ut et carnalium et spiritualium
pariter status et conditio agnoscatur. Septem enim sunt in quibus bona
prius commemorantur, postea mala; et iterum septem in quibus mala prius
dicuntur postea bona, ut universitas in utraque parte usque in finem
decurrat. Septenario quippe tota haec vita praesens exprimitur: quae
septem dierum curriculo provolvitur usque ad finem suum. Habent ergo
mali septenarium suum, et boni similiter septenarium suum habent; quia
tota haec vita malorum est de bono in malum, et tota bonorum de malo in
bonum cuntium. Cujus vitae principium malorum est in bono, et finis in
malo; bonorum autem principium in malo, et finis in bono, mediis
alternatim fluctuantibus. Media enim incerta sunt: et ob hoc etiam quod
medium positum est, dubie est pronuntiatum, sive de bono in malum, sive
de malo in bonum. Medium enim fuit tempus spargendi lapides et tempus
colligendi: et ipsum ambiguam expositionem suscepit, sive de bello sive
de pace significans, ut media incerta relinquantur. Si enim in hoc, quod
prius dicitur, malum est, et quod postea bonum, jam octo erunt illa in
quibus prius mala, postea bona nominantur: et sex in quibus prius bona
postea mala commemorantur; quia bonorum vita recte ad numerum
beatitudinis transit, malorum autem intentio simul, et vita
temporalitatis laborem non excedit. Sic una est veritas quocunque
sententiam per interpretationem intorseris. Multa sunt alia quae forte
convenienter in hac enumeratione vel distinctione dici potuissent. Sed
nos fastidium quantum possibile est, evitantes, ad ea quae dicta sunt
spiritualiter exponenda veniamus.
|
|
