CAPUT 12

Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Quando est tempus acquirendi, nisi quando tempus est amplexandi? Et rursum, tempus perdendi quando est, nisi quando tempus est longe fieri ab amplexibus? Quando enim dilectus praesens est, successus omnium virtutum multiplicatur, et repletur domus interior abundantia et ubertate. Tunc sterilia fructum faciunt, et quae emarcuerant impinguantur fecunditate, et divitias suas anima ipsa miratur quas possidet. Flagrant affectus sancti, desideria casta, motus autem adversi sopiuntur; et quidquid repugnare consueverat, vel importunum obsistere, longe fit, ut pacata sint et quieta universa. Bene agendi facultas pro voto suppeditat, et divitis voluntatis copia usque ad operum sanctorum multiplicationem redundat. Hoc ergo tempus est acquirendi, quando merita sancta cumulantur, et bonorum operum merces multiplicatur in thesauris aeternarum divitiarum. Sed ne forte successus continuus aliquatenus cor humanum per elationem praecipitet, sequitur tempus perdendi, ut dum ab eo ad tempus salubri dispensatione successus virtutum tollitur, melius per humilitatem in virtute solidetur. Sic itaque mens sancta intus in amplexu sapientiae requiescens, virtutum divitiis augetur; foris autem sparsa per occupationem stringitur egestate, et attenuatur inopia: quemadmodum e contrario carnales quique perituras opes laborando colligunt, et dum amplexibus voluptatum vacare coeperint, easdem mox otiose et luxuriose vivendo consumunt. Possumus et alio intellectu tempora acquirendi et tempora perdendi convenienter accipere. Duae quippe vitae sunt, activa, scilicet, et contemplativa: quarum una, id est activa, in studio bonorum operum laboriosa exercitatione meritorum sanctorum lucra colligit; altera vero, id est contemplativa, in cognitione veritatis peccata dilectione requiescit. Quas videlicet vitas recte per duas Jacob uxores, Liam scilicet et Rachel, significatas accipimus: quarum una, id est Lia, lippis quidem oculis, sed fecunda exstitisse dicitur; altera vero, id est Rachel, oculis pulchris, at sterilis, fuisse perhibetur. Activa quippe vita in prole boni operis fecunda est, sed contemplativa in cognitione veritatis perspicua. Et quia in utraque vita vicissim sanctorum virtus exercetur, et alterna quodammodo mutatione convertitur, ut scilicet nunc ejus patientia probetur in labore operis, nunc vero ejus desiderium reficiatur in dulcedine contemplationis; recte nunc dicitur: Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus enim acquirendi est, cum devota mens in studio boni operis meritorum lucra multiplicat, et quasi deinde tempus perdendi sequitur, cum pro amore quietis intimae libenter sustinet detrimenta operationis. Quasi enim voluntarie divitias postponit boni operis, ut possit vel cum modico quiescere in dulcedine contemplationis. Cui tamen ex hoc nihil meritorum suorum minuitur, quae ipso desiderio et amore summi boni amplius quam operis studio promeretur. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. De perversis quibusque constans est: quod si quando aliquid boni recte agendo acquirunt, cito illud, quia in bono coepto perseverantiam non habent, amittunt. Quibus profecto tempus acquirendi prodesse nil potuit, quia illi tempus perdendi acquisita successit. Quos saepe in hoc ipso majus detrimentum sequitur, quia pro iis quae acquisierunt intumescunt, sed pro iis quae perdunt non humiliantur.