|
Julius itaque Caesar Gallorum gentem ferocissimam multis praeliis
expugnavit. Navibus denique in Britanniam transvectus, Romanum imperium
ultra terrae limitem dilatavit, mare videlicet Oceanum, quod totum intra
decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano
postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule,
adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi
dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis
undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio
transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et
omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam
Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem
eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset
certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis
pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud
Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod
audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit.
Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocavit,
fueruntque in exercitu ejus peditum quadraginta millia, et equites in
sinistro cornu sexcenti, et in dextro quingenti. Inter quos erant reges
multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter
octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris
fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum
utrinque certaretur, tandem universus Pompeii fugit exercitus. Caesa
sunt in eo praelio Pompeianorum duodecim millia, et centuriones triginta
quatuor. Pompeius fugiens onerariam navim nactus, in Asiam properavit,
et inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit,
jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est.
Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi
Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae
regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum
instruxit. In quo bello referuntur caesa hominum viginti millia, et
duodecim millia septuaginta navibus dedita. Unde territus Ptolemaeus
scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham
insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus
devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar
Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem
coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum
vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam
secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam
transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit
apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium
Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam,
Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit.
Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi
praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae
statum contra morem malorum clementer instaurat, auctoribus Bruto et
Cassio, in curia viginti quatuor vulneribus confossus interiit, post
annos tres et menses sex quam imperare incoeperat. In hac conjuratione
ducentos sexaginta conscios fuisse ferunt. Romanus vero populus dolore
stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos
etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum
imperatores, Caesares nuncupentur. Breviter itaque ortus, cursus et
occasus regnorum mundi, quae a tempore, quo post diluvium disseminatum
est genus humanum super terram, exstiterunt, usque ad tempus Hircani
pontificis, declaravi.
|
|
