|
Sequitur:
|
“Etenim furor irrationabilibus quidem ex passibili motu inest; et omnis
irrationabilitatis est repletus furibundus eorum motus.”
|
|
Modo quibusdam exemplis propositis probat quod ea, quae de visibilium
natura ad invisibilia referuntur aliter hic atque aliter ibi subsistunt;
quemadmodum furor, et concupiscentia, et caetera, quae de visibilibus ad
invisibilia per similitudinem referuntur; ac si diceret: Ea, quae
visibilibus ad invisibilia aptantur, aliter se in ipsis visibilibus,
atque aliter in invisibilibus habere credenda sunt; sicut in iis, quae
subsequuntur, aperte potest intelligi.
enim
id est irrationabiliter incedentibus et agentibus, sive ea rationem non
habeant, sive rationem habentia secundum rationem non incedant. His
quidem furor inest ex passibili motu, id est impetuoso, et ferventi, et
secundum passionem dominantem nato; et omnis irrationabilitatis repletus
est furibundus eorum motus. Ille namque motus furor nominatur, qui
omnino extra rationem fervens solo impetu fertur passionis.
|
“Sed in intellectualibus altero modo oportet irascibile intelligere;”
|
|
hoc modo videlicet, ut ipsum irascibile in illis intelligatur, declarans
eorum virilem rationabilitatem, et immanem quietem in divinis, et
immutabilibus fundamentis. Cum enim furor in spiritali, coelestique
natura nominatur, non impetus, vel motus nominatur, sed quies, et
immutabilitas intelligitur. Hac ratione inter dissimilia, et contraria
considerata, quod sicut in his furor impetu, et vehementia
supervenientem molestiam propellere nititur; ita illic quies immobilis
persistens nulla concussione superveniente turbatur, propter hoc ipsam
quietem immanem vocat, id est fortem, et robustum, et imperturbabilem;
omnem motum sine motu repellentem, et omnem violentiam sine concussione,
et conturbatione sui comprimentem; quae tamen quies non ex ipsis est,
sed ex divinis et immutabilibus fundamentis, quibus inhaerent, id est
amore et contemplatione divina, quibus ad aeternitatem firmantur, ne
ullatenus amodo commoveri possint. Haec autem quies, quoniam non
necessitatis est, ut inviti teneantur, sed voluntatis, ut
infatigabiliter amantes non deserantur; idcirco quieti rationabilitatem
virilem adjunxit, ostendens quod per rationem illuminantem, mala quae
discernunt, viriliter respuunt, et per amorem afficientem in bonis, quae
sentiunt, quieti sunt, ut quies per rationem muniatur, ne affectum
malorum suscipiat; et ratio per quietem custodiatur, ne in odio mali se
opponens tranquillitatis terminos transcendat. Hanc ergo virilem
rationem, et immanem quietem, liberam et absolutam, nullamque
perturbationem suscipientem furor divinis aptatus significat; quia,
sicut diximus, quemadmodum hic furor ingruentem molestiam per insaniam
repellit, ita illic rationabilis, et voluntaria quies per
immutabilitatem concussionem non recipit.
|
|
