Pars 4

Sequitur:

Quia ait superiores ordines omnes proprietates habent inferiorum: ergo theologi sanctissimos ordines excellentissimarum essentiarum, id est excellentissimorum spirituum, vocant angelos; quoniam ipsi angelicam proprietatem participant, in eo quod, licet ad exteriora nuntianda non exeant, tamen eis, qui post se sequuntur ordinibus divinam illuminationem, quam de se accipiunt transfundendo, et quasi nuntiando manifestant.

ipsi theologi

id est ultimum ordinem spirituum coelestium, angelos videlicet:

id est principes, aut thronos, aut seraphim, quia ipse scilicet extremus ordo angelorum non est in participatione excelsissimarum virtutum. Propterea enim non possunt angeli principes, aut throni, aut seraphim nominari, sicut principes, et throni, et seraphim angeli nominantur; quia superiores angelicam proprietatem universaliter participant, angeli vero superiorum illuminationes, et virtutes non universaliter participant: et eas praecipue, pro quibus speciales cognominationes acceperunt, sed ex parte possident; dignitatem tamen, ac proprietatem cognominationis ejus non habent. Neque enim omnis, qui aliquam virtutem aut proprietatem participando habet, secundum illam statim proprietatem cognominari debet, nisi illam vel inter caeteros singulariter, vel prae caeteris excellenter obtineat. Non enim omnis; qui aliquid sapit, statim sapiens nominatur; nec qui rectum quidpiam fecerit, continuo justus dicitur. Sed hic solus qui sapientiam et justitiam vel singulariter, vel excellenter obtinet, sapiens et justus propria et expressa cognominatione appellari debet. Sic itaque coelestes illi ordines spirituum sanctorum proprias cognominationes habent, in quibus designatur, non quod singulariter acceperint, sed quid possideant excellenter. Seraphim namque, quia ex amore Creatoris sui tanquam vicini et proximi, et in se ardentes sunt et ex se alios accendunt, ardentes sive incendentes interpretantur, non quod soli hoc inter caeteros habeant singulariter, sed cum caeteris, et prae caeteris excellenter. Omnes enim amore Dei ardent, et tamen ipsi specialiter ardentes vocari debuerunt, qui ipsius amoris ignem et primi concipiunt, et fortius ardentes ad caeteros quoque accendendos flammam dilectionis emittunt. Sic et cherubim (quod nomen plenitudo scientiae interpretatur) quia majorem caeteris cognitionem Dei habent, ex eo soli nomen accipiunt quod cum caeteris possidentes prae caeteris omnibus excellentius percipere meruerunt. Throni quoque dicti sunt, non quod in eis solis Deus sedeat, et judicia sua discernat; sed quia hoc excellentius caeteris in munere acceperunt, propter hoc ex ipso specialiter cognominationem trahunt. Et ad hunc modum quidem de caeteris etiam ordinibus intelligendum est, ut videlicet inde credantur singuli proprias cognominationes accipere, quod excellentius probantur ex dono gratiae possidere.